Yevropa Ittifoqi Tolibon vakillarini Bryusselga taklif qilishi mumkin
YI davlatlari jinoyat sodir etgan migrantlarni Afg‘onistonga qaytarish imkoniyatlarini ko‘rib chiqmoqda.
Yevropa Ittifoqi Afg‘onistonga migrantlarni qaytarish masalasi bo‘yicha Tolibon vakillari bilan Bryusselda muzokara o‘tkazishni rejalashtirmoqda. Bu haqda AFP agentligiga tayanib, France 24 xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, yaqin kunlarda Kobulga uchrashuv sanasini kelishish uchun rasmiy maktub yuboriladi. Muzokaralar Shvetsiya bilan hamkorlikda tashkil etilmoqda va bu Yevropa amaldorlarining Afg‘onistonga amalga oshirgan ikki safaridan keyingi navbatdagi bosqich bo‘ladi.
Yevrokomissiya vakiliga ko‘ra, tomonlar hozirda Bryusselda Afg‘onistondagi amaldagi hokimiyat vakillari bilan texnik darajadagi uchrashuv o‘tkazish imkoniyatini muhokama qilmoqda. Hozircha tashrifning aniq sanasi belgilanmagan.
So‘nggi yillarda migratsiya siyosatini qat’iylashtirayotgan Yevropa Ittifoqining qariyb 20 davlati, ayniqsa jinoyat sodir etgan migrantlarni Afg‘onistonga qaytarish imkoniyatlarini ko‘rib chiqmoqda. Shu maqsadda 2026 yil yanvar oyida Kobulda texnik uchrashuv ham o‘tkazilgan.
Biroq bunday muzokaralar qator bahs-munozaralarga sabab bo‘lmoqda. Chunki Tolibon Yevropa Ittifoqi tomonidan rasman tan olinmagan.
Shunga qaramay, Belgiya hukumati Bryusselga kelishi mumkin bo‘lgan Tolibon vakillariga maxsus ruxsat berishga tayyor ekani aytilmoqda.
Ayni paytda Afg‘onistonda og‘ir gumanitar vaziyat saqlanib qolmoqda. Xalqaro tashkilotlar ma’lumotiga ko‘ra, 2023 yildan buyon besh milliondan ortiq afg‘on Eron va Pokistondan qaytgan bo‘lib, ularning aksariyati uy-joy va ish o‘rnisiz yashamoqda.
Yevropa Ittifoqi statistikasida qayd etilishicha, 2013–2024 yillarda ittifoq davlatlari afg‘on fuqarolaridan bir millionga yaqin boshpana so‘rovlarini qabul qilgan. 2025 yilda ham afg‘onlar boshpana so‘rab murojaat qiluvchilar orasida eng katta ulushni tashkil etgan.
Bu borada eng faol davlatlardan biri Germaniya hisoblanadi. Berlin 2024 yildan beri jinoiy javobgarlikka tortilgan 100 dan ortiq afg‘onni Qatar vositachiligidagi charter reyslar orqali deportatsiya qilgan.
Mamlakatdagi kayfiyat so‘nggi yillarda afg‘onlar tomonidan sodir etilgan bir qator halokatli hujumlar, jumladan, o‘tgan yili Myunxenda avtomobil bilan odamlarni bosib ketish hodisasidan keyin yanada keskinlashgan.
Avstriya ham shunday yo‘l tutib, sentyabr oyi o‘rtalarida Vena shahrida Tolibon vakillari delegatsiyasini qabul qilgan.
Belgiya va Shvetsiya kabi yana bir qator Yevropa Ittifoqi davlatlari ham migratsiyaga qarshi qat’iy pozitsiyadagi siyosatchilar qo‘llovi ostida shu tajribani takrorlashni ko‘rib chiqmoqda.
Migratsiya huquqlari bilan shug‘ullanuvchi tashkilotlar esa afg‘onlarni og‘ir ijtimoiy-iqtisodiy vaziyat hukm surayotgan mamlakatga qaytarish insonlar hayotiga xavf tug‘dirishi mumkinligidan ogohlantirmoqda.
