Latviyada rus tiliga taqiq qo‘yildi: jamoat teleradiokompaniyasi kontenti cheklandi
Yangi tartib 2027-yil 1-yanvardan kuchga kiradi, rus tilidan esa faqat favqulodda vaziyatlar va dezinformatsiyani rad etish kabi ayrim holatlarda foydalanishga ruxsat beriladi.
Latviya Seymi (parlament) mamlakatning jamoat teleradiokompaniyasi LSM’ga rus tilida muntazam kontent yaratishni taqiqladi. Tegishli qonun 1-oktyabr kuni qabul qilingan bo‘lib, 2027-yil 1-yanvardan kuchga kiradi.
Qonun loyihasini 55 nafar deputat qo‘llab-quvvatlagan, 24 nafari qarshi ovoz bergan. Yangi tartibga ko‘ra, rus tilidagi axborot faqat ayrim holatlarda, jumladan, favqulodda vaziyatlarda, dezinformatsiyani rad etish yoki “alohida holat”da tarqatilishi mumkin.
LSM ma’lumotiga ko‘ra, favqulodda vaziyatlar qatoriga muayyan sohadagi inqiroz, falokat yoki uning xavfi bilan bog‘liq holatlar kiradi. “Alohida holat” esa mamlakatga tashqi tahdid yuzaga kelishi yoki demokratik davlat tuzumiga xavf tug‘diruvchi ichki tartibsizliklar boshlanganida e’lon qilinishi mumkin.
Shuningdek, agar axborot chalg‘ituvchi, yolg‘on yoki demokratiya hamda Latviya davlatiga tahdid soluvchi deb baholansa, uni rus tilida rad etishga ruxsat beriladi. Bunda OAV davlat xavfsizligiga tahdidning ko‘lami va xususiyatini hisobga olishi kerak.
Qayd etilishicha, avval Latviyaning jamoat OAVi milliy ozchiliklar tillarida kontent yaratishi shart edi. 2026-yil 30-mart kuni Latviya Konstitutsiyaviy sudi rus tili mahalliy OAVda yetarli darajada mavjudligini va davlat uni qo‘llab-quvvatlashga majbur emasligini bildirgan.
Qonunni qo‘llab-quvvatlagan deputatlar mazkur o‘zgarish media muhitida latish tilining mavqeini mustahkamlashga xizmat qilishini ta’kidlagan.
Muxolifat deputati Svetlana Chulkova esa rus tilidagi kontentning taqiqlanishi Latviyadagi rus tilida so‘zlashuvchi aholini boshqa, jumladan, Latviyada taqiqlangan Rossiya OAVlari va turli internet platformalariga yo‘naltirishi mumkinligini bildirgan.
