Қум бўронлари тарихи ва суратига бир назар

Тарихчи олим Геродотнинг ёзишича, милоддан аввалги 525 йилда Саҳрои Кабирдаги қум бўрони пайтида Форс шоҳи Камбизнинг 50 мингталик армияси ҳалок бўлган.

Баъзан инсоният ҳамма нарсани назорат қилса бўлади, деган хом-хаёлга берилади. Аммо вақти-вақти билан табиат бизга ўз кучини эслатиб туради. Содир бўлаётган қум бўронларини ана шундай эслатмалардан бири, дейиш мумкин.

Қум бўронини чанг бўрони деб ҳам аташади, бу кучли шамолларнинг катта миқдордаги қум, чанг ёки тупроқ зарраларини узоқ масофаларга силжитадиган атмосфера ҳодисасидир.

Бўроннинг олд қисми баландлиги 1,5 км.дан ортиқ бўлган қаттиқ чанг деворига ўхшаб кўриниши мумкин. Бундай ҳолларда, узоқ масофалардаги жисмларни кўриш бир неча марта, ҳатто,10 маротабагача камайиши мумкин. Бўронлар тупроқ юзаси қуруқ бўлганда ва шамол тезлиги 10 м/с дан ошганда содир бўлади.

Баъзи кучли қум бўронлари Саҳарадан келади. Миср ва Исроилда улар сумум ёки ҳамсин, Суданда - ҳабуб деб аталади.

Бундан ташқари, 1805 йилда рўй берган чанг бўрони саҳро карвонини бутунлай қум билан қоплаган, унда икки минг киши ва бир хил туялар бор эди.

Охирги ярим асрда Саҳрои Кабирдан қум бўронларининг пайдо бўлиш частотаси тахминан 10 баравар ошди, бу Нигер, Чад, Нигерия шимоли, Буркина-Фасода устки қатлам қалинлигининг пасайишига олиб келган.

Агар ўтган асрнинг 60 йилларида Мавританияда бор-йўғи иккита чанг бўрони кузатилган бўлса, бугунги кунда уларнинг сони йилига 80 тага етиб улгурган.

Қуйида сиз дунёдаги энг кўп талофатларга олиб келган қум бўронларининг фотосуратлари билан танишишингиз мумкин.

Стихия