Хитойда беморга мия чипи муваффақиятли жойлаштирилди

Хитойлик олимлар инсон ва технология чегарасини яна бир поғонага кўтардилар: март ойида бутун оёқ-қўлидан айрилган беморга илк бор мия чипи имплантацияси қилинди. Орадан бир неча ҳафта ўтгач, бемор ўз фикр кучи билан компьютерни бошқара олди. У ҳатто пойга симуляторлари ва шахмат ўйнаган.

 

Ушбу ақлбовар қилмас технология Хитой Фанлар академияси ҳузуридаги CEBSIT маркази ва Fudan университети ҳамкорлигида ишлаб чиқилган. У бутунлай симсиз бўлиб, инсон мияси билан тўғридан-тўғри алоқа ўрната оладиган инвазив BCI (браин-сомпутер интерфасе) тизимидир.

 

Энг қизиғи — бу чип дунёдаги энг кичик мия имплантларидан бири ҳисобланади: диаметри атиги 26 мм, қалинлиги эса 6 мм дан ҳам кам. У жуда мослашувчан бўлгани учун, ишлаб чиқувчиларнинг айтишича, мия уни “бегона жисм” деб қабул қилмайди — яъни, организм деярли уни сезмайди. Бу жиҳат америкалик Неуралинк тизимидан 100 баравар устун деб баҳоланмоқда.

 

Хитой бу борада АҚШдан кейинги иккинчи мамлакатга айланди. Шу билан бирга, технологияни 2028 йилгача оммага тақдим этиш, яъни тижоратлаштириш режалаштирилган.

 

Энди эса лойиҳа кейинги босқичга ўтмоқда: беморни фикр орқали робот қўлни бошқаришга ўргатиш мақсад қилинмоқда. Яъни, инсон ўз организмидан айрилган ҳолларда ҳам турли ишларни онг кучи билан бажара оладиган замон яқинлашмоқда.

 

Бу орада, АҚШда Илон Маск асос солган Неуралинк компанияси ҳам мия имплантлари устида ишлашда давом этмоқда. Улар илк чипни 2024 йил бошида инсон миясига жойлаштирган, ҳозиргача уч беморда синов ўтказган. Компания яқинда кўзи ожизлар учун ҳам янги чип синовларини бошлашини эълон қилди ва 650 миллион долларлик сармоя жалб қилди.