Дунёда гендер тенглиги сусаймоқда

Дунё бўйича аёллар раҳбарлик лавозимларида иштирок этиш даражаси сўнгги уч йил ичида кетма-кет камайиб бормоқда. Маълумотлар Жаҳон иқтисодий форумининг 2024 йилги глобал гендер тафовути бўйича ҳисоботида келтирилган.

 

Ҳисоботда 148 мамлакат иқтисодиёти таҳлил қилинган. Унда айтилишича, аёллар умумий ишчи кучининг 41,2 фоизини ташкил этсада, раҳбарлик лавозимларида уларнинг улуши атиги 28,8 фоизни ташкил этмоқда.

 

2015–2024 йиллар оралиғида аёллар улуши юқори раҳбарлик поғоналарида 25,7 фоиздан 28,1 фоизгача ошган бўлсада, 2022 йилдан бошлаб бу ўсиш секинлашган, ҳаттоки пасая бошлаган.

 

Умуман олганда, глобал гендер тафовути 68,8 фоизгача қисқарган — бу СОВИД-19 пандемиясидан бери энг сезиларли натижадир. Бироқ ҳозирги суръатлар билан тўлиқ тенгликка эришиш учун ҳали 123 йил керак бўлади.

 

Гендер тенглигида энг юқори ўринларни қуйидаги давлатлар эгалламоқда:

 

Исландия — 92,6 фоиз (16 йилдир етакчи ўринда)

 

Финляндия — 87,9 фоиз

 

Норвегия — 86,3 фоиз

 

Буюк Британия — 83,8 фоиз

 

Янги Зеландия — 82,7 фоиз

 

ЛинкедИн томонидан тақдим этилган маълумотларга кўра, аёллар эркакларга қараганда 20 фоизга кўпроқ турли соҳаларда малака оширишга мойил, бу эса уларни, айниқса сунъий интеллект таъсирида ўзгараётган иқтисодиётда ноёб ўринларда етакчилик қилишга тайёрлайди.

 

Бироқ шунга қарамай, аёллар компаниялар бошқарувида камроқ вақт қолишади:

 

аёллар раҳбарлик лавозимларида ўртача 5,2 йил ишлайди, эркаклар эса 8,1 йил.

 

Украина мисоли:

 

Украина ҳукумати 2030 йилгача бўлган маошлар бўйича гендер тафовутини камайтириш стратегиясини тасдиқлаган. Мамлакатда аёллар ва эркаклар ўртасидаги иш ҳақи тафовути 18,6 фоизни ташкил этади — бу глобал ўртачадан пастроқ, бироқ Евроиттифоқдаги кўплаб мамлакатлардан юқорироқ.