Одам гени билан сичқонлар “гапиришга” ўргатилмоқда

Нью-Йоркдаги Рокфеллер университети олимлари инсонларда нутқ ривожи учун масъул бўлган NOVA1 оқсилининг модификацияланган версиясини сичқонларга жойлаштиришди. Ушбу генетик тажриба сичқонларнинг товуш чиқариш услуби ва миясидаги фаолликни сезиларли ўзгартирди. Тадқиқотчиларнинг айтишича, ген киритилгандан сўнг сичқонлар илгаригига қараганда кузатилмаган мураккаб товушлар чиқара бошлаган.

 

NOVA1 оқсили одатда инсон мияси ривожида муҳим рол ўйнайди, хусусан, бу оқсил нутқ ва тил билан боғлиқ нейрон тармоқларнинг шаклланишига ёрдам беради. Олимлар бу оқсилнинг сичқонлардаги модификацияси орқали ҳайвонларнинг коммуникацион қобилиятлари қандай ўзгаришини ўрганишга ҳаракат қилмоқда. Ҳозиргача тажриба сичқонларнинг ўзаро "муноқаша қилиш" уринишлари кучайганини кўрсатмоқда.

 

Қизиқарли томони шундаки, сичқонлар чиқараётган товушлар инсон қулоғи учун деярли эшитилмайди. Тадқиқотчилар бу товушларни махсус акустик асбоблар орқали ёзиб олиб, уларни таҳлил қилишмоқда. Уларнинг дастлабки хулосасига кўра, сичқонлар орасида ўзаро фарқланадиган ва қайта-қайта такрорланадиган товуш намуналари аниқланган.

 

Ҳозирча бу сичқонлар аниқ нималар ҳақида “гапираётгани” номаълум, аммо олимлар бу тажриба орқали инсон тилининг эволюциясини чуқурроқ тушунишга умид қилишмоқда. Мутахассисларнинг фикрича, бу турдаги тажрибалар келажакда нейробиология, сунъий интеллект ва ҳатто тил терапияси соҳаларида янги ёндашувларга йўл очиши мумкин.