Россияга борадиган товарлар қимматлашадими?
Ўзбекистоннинг санкциялар бўйича қарори Россия билан иқтисодий алоқаларга таъсир қилиши мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Россияга нисбатан Ғарб давлатлари томонидан жорий этилган молиявий санкцияларни қисман қўллаб-қувватлаш йўлида муҳим ҳуқуқий қадам ташлади. Бу эса мамлакатнинг параллель импортдаги роли ва Россияга товар етказиб бериш занжирларига жиддий таъсир кўрсатиши мумкин. Бу ҳақда dzen.ru нашри хабар берди.
Ўзбекистон парламенти санкцияга учраган хорижий жисмоний ва юридик шахслар билан банк операцияларини тақиқловчи қонун лойиҳасини қабул қилди. Бу чоралар АҚШ собиқ президенти Жо Байден томонидан қабул қилинган иккиламчи санкциялар тўғрисидаги фармон ортидан амалга оширилмоқда. Парламент матбуот хизматига кўра, ташаббус Ўзбекистонга иккиламчи санкциялар таҳдидининг олдини олиш мақсадида илгари сурилган.
Сўнгги йилларда Ўзбекистон Россияга параллель импорт товарларини етказиб беришда асосий йўналишлардан бирига айланганди. 2023 йил якунларига кўра, Россия Ўзбекистондан импорт ҳажми бўйича етакчи бўлди — 3,07 миллиард доллардан ортиқ. Ўзбекистон маҳсулотлари орасида тўқимачилик, боғдорчилик, маиший техника, жумладан Самсунг логотипи остида ишлаб чиқарилаётган Артель маҳсулотлари ҳам бор эди.
Бироқ янги қонун ва Ғарб босимидан сўнг бу занжирлар издан чиқиши, товарларнинг Россияга кириш нархи ошиши мумкин. Сиёсатшунос Андрей Суздалтсевнинг фикрича, бу чоралар Россияга нисбатан параллель импортнинг қисқаришига ва нархларнинг ошишига олиб келади.
АҚШ босими ва молиявий оқибатлар
2022 йилдан бери АҚШ Ўзбекистонга нисбатан босимни кучайтирган. Ўзбекистоннинг бир қанча компания ва банклари Ғарб санкцияларини четлаб ўтишда иштирок этганликда гумон қилиниб, кузатув остига олинган. Хусусан, Промсомплектлогистис компаниясига нисбатан иккиламчи санкциялар жорий қилинган. АҚШ ва Европа расмийларининг ташрифларидан сўнг Ўзбекистон банклари Россия фуқаролари учун операцияларни чеклади.
Шу билан бирга, Ўзбекистон Россияга иш излаб бораётган фуқаролар сони бўйича етакчиликни сақлаб қолмоқда. 2023 йил якунларига кўра, 3,47 миллион ўзбекистонлик Россияда ишламоқда — бу 2022 йилга нисбатан 871 минг кишига кўп. Охирги беш йилда уларнинг ўртача даромади икки баравардан кўпроқ ошган.
