БМТ Судандаги RSF қуролли гуруҳи ҳаракатларини геноцид сифатида баҳолади

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг (БМТ) Судандаги Фактларни аниқлаш миссияси Тезкор ҳаракат кучларининг (RSF) Шимолий Дарфурдаги Ал-Фашир шаҳрида содир этган оммавий қотилликлари, аёллар ва қизларни ўғирлаши, гуруҳ бўлиб зўрлаш ҳамда аҳолини атайлаб очликка маҳкум этиш ҳаракатлари геноцид белгиларига эга эканини маълум қилди, дея хабар бермоқда Reuters.

 

Ҳисоботда қайд этилишича, Судан армияси билан уч йилдан ортиқ давом этаётган фуқаролар урушида қатнашаётган RSF ўтган йили узоқ давом этган қамалдан сўнг Ал-Фаширни эгаллаб олган. Миссия тўплаган далилларга кўра, шаҳар қамали давомида гуманитар ёрдам етказилишига тўсқинлик қилинган, озиқ-овқат ишлаб чиқариш тизимлари ўққа тутилган ва очлик уруш қуроли сифатида қўлланган.

 

Тирик қолганларнинг кўрсатмаларида зўравонликлар кўлами ҳам акс этган. Уларнинг айтишича, айрим аёллар ва қизлар яқинда ўлдирилган тинч аҳоли, жумладан, оила аъзоларининг жасадлари ётган хоналарда зўрланган.

 

БМТ миссияси аввалроқ, жорий йил февралида эълон қилган ҳисоботида ҳам Ал-Фашир босиб олинганида араб бўлмаган жамоаларга қарши содир этилган оммавий қотилликларда геноцид аломатлари мавжудлигини қайд этган эди. Янги ҳисоботда эса кенг кўламли қотилликлар, оммавий зўрлашлар ва атайлаб очликка маҳкум этиш олдиндан режалаштирилган сиёсатнинг бир қисми бўлгани ҳақидаги қўшимча далиллар келтирилган.

 

RSF ўзига қўйилган айбловларни рад этиб, бундай даъволар душманлари томонидан тўқиб чиқарилганини билдирди.

 

Шу билан бирга, БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича олий комиссари Волкер Турк Шимолий Кордофан штатининг Ал-Убайд шаҳри атрофида ҳам шунга ўхшаш гуманитар фалокат юзага келаётганидан огоҳлантирди. Унинг идораси ҳудудда судсиз қатл этиш, одам ўғирлаш, қийноқлар ва жинсий зўравонлик ҳолатларини ҳужжатлаштирган.

 

БМТ Инсон ҳуқуқлари кенгаши зўравонликларни қоралаб, Ал-Убайд атрофида содир этилган эҳтимолий ҳуқуқбузарликлар юзасидан шошилинч текширув бошлашга қарор қилди. Буюк Британия ва бошқа давлатлар эса RSF ушбу ҳудудга куч тўплаётгани фонида кенг кўламли ваҳшийликлар содир этилиши хавфи ҳақида огоҳлантирди.

 

БМТ Фактларни аниқлаш миссияси раиси Муҳаммад Чанде Усмон Ал-Фаширда қайд этилган қамал, фуқаролик инфратузилмасига ҳужумлар, гуманитар ёрдамга тўсқинлик қилиш ва тинч аҳолига нисбатан кенг кўламли зўравонликлар жиддий огоҳлантириш бўлиб хизмат қилишини таъкидлади.