Олимлар дунё вақтини Ернинг айланишидан ажратишни таклиф қилмоқда
Бунга Ернинг айланиш тезлиги ўзгараётгани сабаб бўлмоқда.
Олимлар Ернинг айланиш тезлигидаги ўзгаришлар сабабли дунё вақтини сайёранинг физик айланишидан мустақил юритиш масаласини кўриб чиқмоқда.
Хабар қилинишича, Халқаро ўлчовлар ва тарозилар бюроси дунё вақт стандарти — UTCни Ернинг айланиши билан боғлиқ ҳисоб-китоблардан ажратиш масаласини муҳокама қилади. Бунга Ернинг сўнгги йилларда нисбатан тезроқ айлана бошлагани сабаб бўлмоқда.
Ҳозирда астрономик вақт билан UTC ўртасидаги фарқ 0,9 сониядан ошмаслиги керак. Шу сабабли зарурат туғилганда UTCга «сакраш сонияси» қўшиб ёки айрим ҳолларда олиб ташлаб борилади. Бироқ олимлар 2035 йилга келиб манфий сакраш сониясини жорий этиш зарурати юзага келиши мумкинлигини таъкидламоқда.
Мутахассисларнинг фикрича, манфий сакраш сонияси телекоммуникация, электр тармоқлари ва сунъий йўлдош навигацияси каби тизимларда техник муаммоларни келтириб чиқариши мумкин. Чунки кўплаб компьютер дастурлари вақт ҳисобидаги сакраш сонияси фақат қўшилади, деган тахмин асосида ишлаб чиқилган.
Шу сабабли дунё вақтини Ернинг айланишидан бутунлай ажратиш ва узоқ муддат давомида вақтни босқичма-босқич тузатиб бориш таклиф қилинмоқда. Айрим олимлар эса бундай ўзгариш ўрнига зарур бўлганида бир сонияни шунчаки ўтказиб юбориш техник жиҳатдан камроқ муаммо туғдиришини билдирмоқда.
Ернинг айланиш тезлигига бир нечта омил таъсир қилади. Узоқ вақт давомида Ой таъсирида юзага келадиган тўлқинлар ва ишқаланиш сабаб сайёранинг айланиши секинлашиб келган. Шу билан бирга, музликларнинг эриши ва Ер мантиясидаги жараёнлар айланиш тезлигига таъсир кўрсатиб, кун давомийлигининг ўзгаришига сабаб бўлмоқда.
