Америка Арчбриж институтининг психология фанлари доктори Клэй Рутлеж ва ҳамкасблари тажриба ўтказди. Улар ўтказган турли тадқиқотлар шуни кўрсатдики, келажак ҳақида ўйлаш кўпинча одамларни ташвишга солади. Бундай муносабатда мия ўтмишдаги воқеаларнинг инсон ҳаётига қандай таъсир қилганини таҳлил қилиш учун хотираларга мурожаат қилади.
Ўтмишга мурожаат қилгандаги ностальгия асосан ёқимли ҳис-туйғуларни келтириб чиқаради. Олимларнинг таъкидлашича, бундай ностальгия келажак ҳақидаги ташвиш фонида қандайдир таскин, умид беради, шунингдек, ёлғизлик азобини енгиллаштириб, ижтимоий алоқаларнинг кўпайишига ёрдам беради.
Кенгроқ олиб қаралса, ностальгия ижодий илҳом манбаи бўлиб, ҳаётни англашга, мақсадларга эришишга ундайди, қолаверса, ўзига бўлган ҳурматни оширади, деб ҳисоблайди Рутлеж ва унинг ҳамкасблари.
Руҳий ҳолатга фойдали таъсир кўрсатиш учун у ностальгияга шўнғишни, эски фотосуратларни кўришни, оилавий рецептлар бўйича таомлар тайёрлашни, шунингдек, болаликда ёқтирган фильмларни қайта кўришни маслаҳат берди. У мисол тариқасида “Гарри Поттер” ва “Юлдузлар жанги” франшизаларини келтирган.