Dunyoning eng qimmat futbol jamoalari eʼlon qilindi
Kuchli o‘ntalikka Premyer-liganing eng ko‘p klublari joy oldi.
"Sportico" nashri har yili dunyo bo'ylab jami 50 ta jamoani o'z ichiga olgan klublar reytingini e'lon qiladi. Ajablanarlisi, bu yilgi reytingda birinchi o'rinni ko'p yillardan buyon moliyaviy muammolar ichida qolib ketayotgan "Manchester Yunayted" egallab turibdi.
Ro'yxatni tuzish uchun "Sportico" 2018/2019, 2021/2022 va 2022/2023-yilgi mavsumlar uchun moliyaviy hisobotlar va "Deloitte Football Money League" yillik reytinglari maʼlumotlaridan foydalangan holda har bir klubning daromadini hisoblab chiqdi. Unda quyidagilar qayd etilgan.
-
teleko'rsatuvlardan olingan daromadlar (ichki va xalqaro miqyosda);
-
musobaqalardan olingan pul mukofotlari;
-
tijorat daromadlari (homiylik, reklama, ovqatlanish, o'yindan tashqari tadbirlar va boshqalar);
-
chiptalar, a'zolik badallari, abonementlar, shuningdek kubok musobaqalarini sotishdan olingan daromadlar.
Bundan tashqari, har bir jamoa ko'plab omillarga asoslangan o'z multiplikatoriga ega edi. Bular sotuvlar, bozor hajmi va potensial egalarining unga bo'lgan qiziqishlari. Bundan tashqari, brend kuchi, sport ko‘rsatkichlari, ko‘chmas mulk ijarasi shartlari, qarz yuki va qo‘shimcha majburiyatlar. Shuningdek, klub va u o'ynaydigan liganing kutilayotgan moliyaviy holati. Bu koeffitsient 2,25 dan 8 gacha baholangan.
Kuchli o‘ntalikka Premyer-liganing eng ko‘p klublari joy oldi: “Manchester Yunayted” (1), “Liverpul” (4), “Manchester Siti” (6), “Arsenal” (8), “Tottenhem” (9) va “Chelsi” (10). So'nggi mavsumlarda yo'qotishlarga uchragan "Manchester Yunayted" "Real Madrid"dan 140 million dollarga o'zib ketdi, bu esa Manchester klubining moliyaviy muammolarga qaramay, kuchli brendga, katta muxlislar bazasiga va yaxshi reklamaga ega ekanligini ko'rsatadi.
Reytingda atigi uchta ispan klubi bor – “Real” va “Barselona”dan tashqari “Atletiko Madrid” 13-o‘rinda. Ushbu trioning umumiy qiymati taxminan 13 milliard dollarni tashkil etadi, bu Premyer-liga va MLSdan tashqari boshqa barcha liga vakillarining narxidan ko'proq. Ammo reytingi yuqori bo‘lsa-da, kuchli 50 talikka faqat uchta ispan klubining kiritilishi La Ligadagi raqobat muvozanati sezilarli darajada buzilganidan dalolat beradi. Va bu, birinchi navbatda, teleko'rsatuvlar daromadlarining taqsimlanishi bilan bog'liq. La Liga rahbari Xaver Tebas so'nggi yillarda daromad bo'yicha Premyer-ligaga yetib olishga astoydil harakat qilmoqda.
Qizig'i shundaki, reytingda Italiya jamoalari oltita. Ammo ularning narxi Bundesliganing to'rtta jamoasidan pastroq. Chunki, Germaniyada moliyaviy tartib-qoidalar kuchliroq, bu esa klublarni daromad-xarajat nisbati bo'yicha yuqori o'ringa qo'yadi. A Seriyaning oltita klubi (“Yuventus”, “Milan”, “Inter”, “Roma”, “Napoli” va “Atalanta”) umumiy hisobda birgina “Manchester Yunayted”dan ham past – 6,1 milliard dollarga baholangan.
MLS hayratlanarli darajada klublar soni bo‘yicha yetakchiga aylandi – reytingga 20 ta jamoa kiritilib, 15-50-o‘rinlarni egalladi. Birinchi o'rinda "Los-Anjeles Gelaksi" jamoasi. Klub "Inter"dan ham yuqori baholagan. MLS jamoalaridagi futbolchilar yevropalik hamkasblariga qaraganda ancha kam maosh oladi, ammo bu holatda "Sportico" ularning uzoq muddatda moliyaviy o'sish imkoniyatlarini baholadi. Amerika klublari Yevropa klublariga qaraganda yuqori ko'rsatkichga ega va bu bir necha omillar bilan izohlanadi.
Top 50 ta futbol klubining umumiy qiymati o‘tgan yilga nisbatan 8,7 foizga (+1,6 milliard dollar) o‘sgan holda 79,6 milliard dollarga baholanmoqda.
