Koinotda ulkan yorqin portlashlar aniqlandi
Portlashlar 10 trillion quyoshga teng energiyani tashiydi.
NASA’ning Chandra rentgen observatoriyasi va Very Large Array radioteleskopi olimlarga 11,6 milliard yorug‘lik yili uzoqlikda joylashgan ikki qadimiy kvazarda ulkan energiya oqimlarini aniqlash imkonini berdi. Bu portlashlar 10 trillion Quyoshga teng energiyani tashiydi.
Har bir kvazarning markazida supermassiv qora tuynuk mavjud bo‘lib, u materiyani yutishi davomida kuchli nurlanish va zarraviy oqimlar chiqaradi. Aniqlangan oqimlardan biri 300 ming yorug‘lik yili uzunlikka ega bo‘lib, undagi zarralar yorug‘lik tezligining 98 foizigacha yetadi.
Bu hodisalar hozircha faqat rentgen nurlari orqali kuzatilyapti, bu esa olimlarga eng ilg‘or texnologiyalar yordamida erta koinotdagi jarayonlarni o‘rganish imkonini bermoqda.
Mutaxassislarning fikricha, ushbu kashfiyot qora tuynuklarning qanday tezlikda o‘sganini va kvazarlarning koinot evolyutsiyasidagi rolini tushunishga sezilarli hissa qo‘shadi. Kvazarlar — koinotdagi eng yorqin va energiyali obyektlardan biridir.
