Toshkentda raqamli odil sudlov va inson huquqlari masalalari muhokama qilindi
Poytaxtda “Raqamli odil sudlov va adolatli sud muhokamasi huquqi: texnologik transformatsiya davrida inson huquqlari” mavzusida ochiq ma’ruza bo‘lib o‘tdi.
Inson huquqlari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Milliy markazi hamda Xalqaro taraqqiyot va odil sudlov markazi Niderlandiya Qirolligining O‘zbekistondagi elchixonasi moliyaviy ko‘magida “Capstone Project” inson huquqlari sohasidagi ta’lim dasturini amalga oshirishda davom etmoqda.
Loyiha doirasida 2026-yil 19-iyun kuni Tilburg universiteti (Niderlandiya) Jinoyat huquqi departamenti dotsenti, professor Dorris de Voxtning “Raqamli odil sudlov va adolatli sud muhokamasi huquqi: texnologik transformatsiya davrida inson huquqlari” mavzusida ochiq ma’ruzasi bo‘lib o‘tdi.
Tadbirda Toshkent davlat yuridik universiteti, Huquqni muhofaza qilish akademiyasi va O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi akademiyasining talabalari, yosh tadqiqotchilari va o‘qituvchilari, shuningdek, inson huquqlarini rag‘batlantirish va himoya qilish sohasiga jalb etilgan boshqa manfaatdor tomonlar vakillari ishtirok etdi.
Inson huquqlari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Milliy markazi direktori akademik Akmal Saidovning kirish so‘zi videomurojaat shaklida taqdim etildi. U texnologik rivojlanish va raqamli transformatsiya sharoitida yuzaga kelayotgan yangi vazifalarni hal etishda inson huquqlari sohasidagi ta’lim va tadqiqotlarning o‘rni tobora ortib borayotganiga e’tiborni qaratdi.
A. Saidov ta’kidlaganidek, “O‘zbekiston uchun raqamli adliya sud-huquq tizimini davomli raqamlashtirish, elektron sud ishlarini yuritishni joriy etish va milliy qonunchilikni xalqaro odil sudlov standartlariga muvofiqlashtirish sharoitida alohida ahamiyat kasb etadi”.
Uchrashuv ishtirokchilarini, shuningdek, Xalqaro taraqqiyot va adliya markazi (CDJI) prezidenti Azamat Shambilov qutladi. U bo‘lajak huquqshunoslar va tadqiqotchilarni inson huquqlari, jinoyat odil sudlovi va texnologik innovatsiyalar tutashuvida ishlash uchun zarur bo‘lgan bilim va tahliliy ko‘nikmalar bilan ta’minlash muhimligini qayd etdi.
“Texnologiyalar odil sudlovdan foydalanish imkoniyatini kengaytirishga, samaradorlikni oshirishga va aholining keng qatlami uchun yuridik xizmatlarni ommabop qilishga qodir. Ayni paytda, ular bizni adolat, hisobdorlik, jamoatchilik ishonchi, shaffoflik va qonun oldidagi tenglik haqida fundamental savollarni o‘rtaga tashlashga majbur qilmoqda. Sudlar va adliya institutlari raqamli vositalar hamda sun’iy intellektga tobora ko‘proq tayangani sari, biz texnologik innovatsiyalar inson huquqlari himoyasini zaiflashtirmasdan, aksincha, mustahkamlashini kafolatlashimiz lozim”, — dedi A. Shambilov.
U “Capstone Project” loyihasi yosh tadqiqotchilar va huquq sohasidagi bo‘lajak mutaxassislarni bu jarayonlarni tanqidiy baholashga hamda bir vaqtning o‘zida ham innovatsion, ham inson huquqlariga rioya qilishga asoslangan adliya tizimlarini yaratishga o‘z hissasini qo‘shishga rag‘batlantirishga qaratilganini ta’kidladi.
Professor Dorris de Voxt ma’ruzasi davomida Inson huquqlari bo‘yicha Yevropa sudi misolida onlayn-tinglovlarni o‘tkazish, masofaviy ishtirok etish, raqamli dalillar, shuningdek, sud qarorlarini qabul qilish va sudlarni boshqarishda texnologiyalarning ortib borayotgan roli bilan bog‘liq imkoniyat va muammolarni tahlil qildi.
“Asosiy masala sudlarning texnologiyalardan foydalana olish-olmasligida emas, balki jinoiy odil sudlovni adolatli va legitim qiladigan insoniy fazilatlarni yo‘qotmagan holda buni amalga oshirishga qodir ekanligidadir”, — deya ta’kidladi ekspert.
Shuningdek, dastur doirasida professor Dorris de Voxt “Capstone Project Uzbekistan” loyihasida ishtirok etayotgan talabalar jamoalariga maslahatlar berdi.
Ishtirokchilar inson huquqlari bo‘yicha o‘z tadqiqot loyihalarining oraliq natijalarini taqdim etib, ekspert tavsiyalarini oldilar.
