O‘zbekistondagi ayrim oliygohlarda professor-o‘qituvchilar mavjud emas yoki ularning soni juda kam ekani aniqlandi
Ayrim oliygohlarda bir professor-o‘qituvchiga 200 nafardan ortiq talaba to‘g‘ri kelmoqda.
Oliy ta’lim tashkilotlari milliy reytingi doirasida professor-o‘qituvchilar bilan ta’minlanganlik darajasi bo‘yicha indikator shakllantirildi.
Natijalarga ko‘ra, davlat oliy ta’lim muassasalarida bir nafar professor-o‘qituvchiga o‘rtacha 19,1 nafar talaba to‘g‘ri keladi. Xorijiy oliy ta’lim muassasalari filiallarida bu ko‘rsatkich 32,9 nafarni, nodavlat oliy ta’lim muassasalarida esa 55,3 nafarni tashkil etgan.
Oliy ta’lim muassasalari yo‘nalishlari kesimida eng qulay nisbat ijod va sport yo‘nalishidagi oliygohlarda qayd etilgan.
Ularda bir nafar professor-o‘qituvchiga o‘rtacha 8,4 nafar talaba to‘g‘ri keladi. Tibbiyot yo‘nalishidagi oliygohlarda bu ko‘rsatkich 13,6 nafarni, amaliy fanlar yo‘nalishida 26,8 nafarni, ijtimoiy-gumanitar yo‘nalishdagi oliygohlarda esa 44,3 nafarni tashkil etgan.
Hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Qashqadaryo viloyatida qayd etilgan bo‘lib, bir professor-o‘qituvchiga 50,4 nafar talaba to‘g‘ri keladi. Shuningdek, Toshkent viloyatida ushbu ko‘rsatkich 42,9 nafarni, Buxoro viloyatida 39,6 nafarni va Toshkent shahrida 37,7 nafarni tashkil etadi. Eng past ko‘rsatkich esa Qoraqalpog‘iston Respublikasida kuzatilgan — 17,3 nafar.
Shuningdek, ayrim oliy ta’lim muassasalarida professor-o‘qituvchi va talabalar nisbati keskin yuqori ekani qayd etildi. Xususan, IT Park universitetida bir professor-o‘qituvchiga 244 nafar, Toshkent iqtisodiyot va pedagogika universitetida 236,6 nafar, Singapur menejmentni rivojlantirish institutida 140,1 nafar, International School of Finance and Technology’da 133,8 nafar hamda “Millat umidi” universitetida 127,3 nafar talaba to‘g‘ri keladi.
Shuningdek, tahlilda ayrim xorijiy oliygohlar filiallari, jumladan Webster University ta’lim dasturlarini amalga oshirish markazi hamda Riga Nordic University bo‘yicha YaMMT ma’lumotlarida asosiy ish joyidagi professor-o‘qituvchilar mavjud emasligi sababli ushbu indikator hisoblanmagani qayd etilgan. Hujjatda bunday holat o‘qituvchilarning fuqarolik-huquqiy shartnomalar asosida faoliyat yuritayotgani bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligi, biroq mehnat munosabatlarini rasmiylashtirmasdan ularni ta’lim jarayoniga jalb etish amaldagi qonunchilikka zid ekani ta’kidlangan.
Qayd etilishicha, professor-o‘qituvchi va talabalar nisbati yuqori bo‘lishi talabalar bilan individual ishlash, amaliy mashg‘ulotlarni samarali tashkil etish hamda ilmiy faoliyat olib borish imkoniyatlarini cheklashi mumkin.
Ma’lumot uchun, 2026-yil iyun holatida mamlakatdagi oliy ta’lim tashkilotlarida 1 mln 605 ming 28 nafar talaba tahsil olmoqda. Ularga 61 ming 88 nafar professor-o‘qituvchi ta’lim bermoqda. Respublika bo‘yicha bir nafar professor-o‘qituvchiga o‘rtacha 30,3 nafar talaba to‘g‘ri keladi.
