O‘zbekistonda telefon raqami orqali pul o‘tkazish tartibi belgilandi
Yangi tartibga ko‘ra, fuqarolar pul yuborishda oluvchining bank hisobvarag‘i yoki bank kartasi rekvizitlarini kiritishi shart bo‘lmaydi.
O‘zbekistonda jismoniy shaxslar o‘rtasida mobil telefon raqami orqali pul o‘tkazmalarini amalga oshirish tartibi belgilandi. Markaziy bank boshqaruvining tegishli qarori 24-avgust kuni davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi. Hujjat rasmiy e’lon qilingan kundan uch oy o‘tgach kuchga kiradi.
Yangi tartibga ko‘ra, fuqarolar pul yuborishda oluvchining bank hisobvarag‘i yoki bank kartasi rekvizitlarini kiritishi shart bo‘lmaydi. Buning uchun oluvchining mobil telefon raqami uning bank hisobvarag‘iga bog‘langan bo‘lishi kerak.
Pul o‘tkazmalari Markaziy bankning Tezkor to‘lovlar tizimi orqali amalga oshiriladi.
Foydalanuvchining bank mobil ilovasida ro‘yxatdan o‘tgan telefon raqami tegishli bank hisobvarag‘iga bog‘lanadi. Bir bank doirasida bitta mobil telefon raqamini faqat bitta bank hisobvarag‘iga biriktirish mumkin.
Bog‘lash jarayoni yakunlangach, maxsus “bog‘lash kodi” shakllantiriladi va bank mobil ilovasida foydalanuvchiga ko‘rsatiladi. Fuqaro telefon raqamini hisobvarag‘iga bog‘lashni istalgan vaqtda mobil ilova orqali yoki bankka bevosita murojaat qilib bekor qilishi mumkin.
Agar foydalanuvchi bank mobil ilovasida yangi telefon raqamini ro‘yxatdan o‘tkazsa, avvalgi raqam avtomatik ravishda yangisiga almashtiriladi.
Pul yuboruvchi bank mobil ilovasidagi tegishli maydonga oluvchining telefon raqami yoki “bog‘lash kodi”ni kiritadi. Shundan so‘ng Tezkor to‘lovlar tizimi oluvchining hisobvarag‘i haqidagi ma’lumotlarni aniqlaydi.
O‘tkazmani tasdiqlashdan oldin foydalanuvchiga oluvchining F.I.O., banki hamda vositachilik haqi to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi. Shundan keyin to‘lovchi o‘tkazma amalga oshiriladigan bankni tanlab, operatsiyani tasdiqlaydi.
Mobil ilova orqali amalga oshiriladigan bunday pul o‘tkazmalari 24/7 rejimida real vaqtning o‘zida bajariladi. Bankka bevosita murojaat qilib amalga oshiriladigan o‘tkazmalar esa bankning ish kunlari va ish vaqtida amalga oshiriladi.
Qarorda telefon raqami asosida pul o‘tkazmalarini amalga oshirishda axborot xavfsizligi, kiberxavfsizlik va firibgarlikning oldini olish bo‘yicha amaldagi talablarga rioya etish majburiyligi belgilangan.
O‘tkazma muvaffaqiyatli amalga oshirilgach, to‘lovchiga operatsiyani tasdiqlovchi hujjat taqdim etiladi. Unda o‘tkazma sanasi va vaqti, to‘lov tizimidagi raqam, banklar nomi, to‘lovchi va oluvchining ma’lumotlari, o‘tkazma hamda vositachilik haqi summasi aks ettiriladi.
Shunday qilib, yangi tizim ishga tushirilgach, fuqarolar boshqa shaxsga pul yuborishda uning bank rekvizitlarini izlab, kiritish o‘rniga mobil telefon raqamidan foydalanishi mumkin bo‘ladi.
Ma’lumot uchun, O‘zbekistonda 2026-yil mart oyida banklar o‘rtasida Account-to-Account (A-A) xizmati ham ishga tushirilgan. U jismoniy shaxslarga bir bank hisobvarag‘idan boshqa bank hisobvarag‘iga to‘g‘ridan-to‘g‘ri pul o‘tkazish imkonini bergan.
