Toshkentda 20 dan ortiq davlat vakillari ishtirokida ekoturizm sammiti o‘tkazildi
Tadbirning asosiy qismi turizm bozoridagi yangi hamkorlarni jalb qilish va O‘zbekistonning ekoturizm, tog‘, gastronomik hamda boshqa yo‘nalishlarini xorijiy bozorlarda targ‘ib etishga qaratildi.
26-avgust kuni Toshkentda 20 dan ortiq mamlakatdan tashrif buyurgan turizm sohasi vakillari, xalqaro turoperatorlar va ekspertlar ishtirokida ekoturizm va barqaror turizmga bag‘ishlangan xalqaro sammit o‘tkazildi.
“Ekoturizm va barqaror turizm sammiti” Turizm qo‘mitasi, Xalqaro ekoturizm assotsiatsiyasi hamda “TGS Travel” xalqaro sayyohlik tashkiloti hamkorligida tashkil etildi. Tashkilotchilar ma’lumotiga ko‘ra, anjumanda dunyoning 20 dan ortiq mamlakatidan yetakchi turizm mutaxassislari, davlat va xususiy sektor vakillari qatnashdi.
Sammit O‘zbekistonda ilk bor o‘tkazildi. Avvalgi anjumanlar Turkiya, Misr, Vetnam va Tanzaniyada tashkil etilgan. Bu yilgi tadbirga AQSh, Kanada, Yangi Zelandiya hamda Yevropa va Osiyoning qator davlatlaridan 100 ga yaqin yirik xorijiy turoperatorlar, sayyohlik kompaniyalari vakillari va soha ekspertlari jalb qilingan.
Tadbirning O‘zbekiston uchun amaliy jihati xalqaro turoperatorlar bilan bevosita aloqa o‘rnatishga qaratilgani bilan izohlandi. Turizm qo‘mitasi avvalroq sammit dasturida xalqaro konferensiya, panel sessiyalar hamda turoperatorlar o‘rtasidagi ikki bosqichli B2B uchrashuvlari bo‘lishini bildirgan. Aynan shu uchrashuvlarda O‘zbekistonda ilgari faoliyat yuritmagan xorijiy kompaniyalar bilan hamkorlik qilish imkoniyatlari muhokama qilingan.
Xorijiy ishtirokchilar orasida AQSh, Kanada, Buyuk Britaniya va Yevropadagi boshqa mamlakatlardan kelgan kompaniyalarning bo‘lishi O‘zbekiston uchun yangi turistlar segmentlariga chiqish imkoniyatini kengaytirishi mumkin. Turizm qo‘mitasi xabarida, xususan, Kanada, Buyuk Britaniya va Yevropadagi xarid qobiliyati yuqori bo‘lgan osiyolik musulmonlar diasporasi uchun turlar tashkil qiluvchi kompaniyalar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqa o‘rnatish rejalashtirilgani qayd etilgan.
Bu yo‘nalish turizm oqimini faqat son jihatidan emas, uning tarkibi va iqtisodiy samarasi bo‘yicha ham kengaytirishga qaratilgan. 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 7 749 307 nafar xorijiy sayyoh tashrif buyurgan. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 22,6 foiz ko‘p. Shu davrda turistik xizmatlar eksporti 3,8957 mlrd dollarni tashkil etib, yillik hisobda 56 foizga oshgan.
Turistlar sonining o‘sishi mamlakatga kelayotgan oqimning geografiyasi bilan ham bog‘liq. 2026-yilning dastlabki ikki oyida asosiy turistlar oqimi Qirg‘iziston, Tojikiston va Qozog‘iston hissasiga to‘g‘ri kelgan. Shu davrda Rossiya, Afg‘oniston, Turkmaniston, Xitoy, Turkiya, Hindiston va Janubiy Koreyadan ham sayyohlar kelgan.
Sammitda muhokama qilingan ekoturizm va barqaror turizm yo‘nalishlari shu oqimni mamlakat hududlari bo‘ylab kengaytirish bilan ham bog‘liq. Tadbir doirasida xorijiy mehmonlar uchun Xorazm, Samarqand va Buxoro viloyatlariga tashriflar tashkil etilgan. Dastur orqali ularga O‘zbekistondagi tog‘, ekoturizm, gastronomik va etnografik turizm yo‘nalishlarini bevosita ko‘rsatish ko‘zda tutilgan.
Sammit doirasidagi konferensiyada yaqin Sharq va Janubiy Afrika sayohat bozori bo‘yicha xalqaro ekspert Anis Shehli, Italiyaning Bergamo universiteti professori Roberto Garibaldi va boshqa mutaxassislar barqaror turizmni rivojlantirish, ekologik salohiyatdan foydalanish hamda xalqaro hamkorlikni kengaytirish masalalari bo‘yicha ma’ruza qildi.
Tadbirning iqtisodiy qismi faqat xorijiy turistlarni jalb qilish bilan cheklanmagan. Turizm sohasiga xorijiy va mahalliy investitsiyalarni ko‘paytirish maqsadida yangi imtiyoz va rag‘batlantirish choralari joriy etilayotgani qayd etilgan. Jumladan, mehmonxonalar qurilishi, rekonstruksiya qilinishi va jihozlanishiga 50 mln dollar miqdorida resurs ajratilishi, tadbirkorlarga 10 yil muddatga 16 foizli imtiyozli kreditlar berilishi ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, to‘rt va besh yulduzli mehmonxonalar qurilishiga subsidiyalar berish muddati yana ikki yilga uzaytirilishi, mehmonxonalar uchun o‘n baravar kamaytirilgan yer va mol-mulk solig‘i stavkasi 2030-yilgacha saqlanishi ma’lum qilingan. Turoperatorlarning xorijiy turistlarga ko‘rsatadigan xizmatlarini eksportga tenglashtirish, qo‘shilgan qiymat solig‘idan ozod qilish hamda avtobus, elektrobus va mikroavtobuslarni olib kirishda bojxona imtiyozlarini yana bir yilga uzaytirish ham nazarda tutilgan.
Turizm infratuzilmasiga yo‘naltirilayotgan bunday choralar turistlar sonining ortishi fonida muhim ahamiyat kasb etadi. 2026-yil yanvar–iyun oylarida O‘zbekiston aeroportlari 8,15 mln yo‘lovchiga xizmat ko‘rsatgan va bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 16 foiz ko‘p. Shu davrda 64 831 ta reys amalga oshirilgan, xalqaro reyslar soni esa 47 371 tani tashkil etgan.
Turizm sohasining keyingi bosqichidagi asosiy vazifalardan biri turistlar sonini oshirish bilan birga ularning mamlakatda qolish muddati va xarajatlarini ko‘paytirishdan iborat. Turizm qo‘mitasining 2026-yil boshidagi ma’lumotiga ko‘ra, 2030-yilgacha xorijiy turistlar sonini 20 mln nafarga yetkazish, turizmning yalpi ichki mahsulotdagi ulushini 3,5 foizdan 7 foizgacha oshirish va turizm xizmatlari eksportini yiliga 6 mlrd dollardan ortiq darajaga olib chiqish maqsad qilingan.
Shu nuqtayi nazardan, Toshkentdagi sammitning asosiy natijasini uning ishtirokchilari sonidan ko‘ra, xalqaro turoperatorlar bilan tuziladigan kelishuvlar va ular orqali O‘zbekiston turizm mahsulotlarining yangi bozorlarga chiqishi belgilashi mumkin. Sammit dasturidagi B2B uchrashuvlari aynan shu maqsadga xizmat qiladi.
26-avgustdagi asosiy dastur yakunlangach, xorijiy mehmonlar uchun Toshkent, Samarqand va Buxoro yo‘nalishlarida qo‘shimcha tashriflar davom ettirilishi belgilangan. Bu orqali xorijiy kompaniya vakillariga mamlakatning turistik mahsulotlarini faqat taqdimotlar orqali emas, bevosita hududlarda ko‘rsatish imkoniyati yaratilgan.
Natijada Toshkentda o‘tkazilgan sammit bir vaqtning o‘zida ikki yo‘nalishni O‘zbekistonning ekoturizm va barqaror turizm salohiyatini xalqaro bozorda targ‘ib qilish hamda xorijiy turoperatorlar bilan yangi tijoriy aloqalar o‘rnatishni birlashtirdi. Mamlakatga kelayotgan xorijiy sayyohlar soni va turizm xizmatlari eksportining o‘sishi fonida bunday aloqalarning amaliy natijasi keyingi mavsumlarda yangi yo‘nalishlar, turpaketlar va turistlar oqimida namoyon bo‘lishi mumkin.
