Ukraina donni Boltiqbo‘yi orqali eksport qilmoqchi: 2 mlrd dollargacha mablag‘ kerak
Ushbu yo‘nalishdan foydalanish bir tonna Ukraina g‘allasini tashish xarajatini qariyb 100 dollarga oshiradi.
Ukraina qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini Boltiqbo‘yi mamlakatlari portlari orqali eksport qilish imkoniyatlarini ko‘rib chiqmoqda. Biroq bu yo‘nalishdagi asosiy muammo logistika xarajatlarining yuqoriligi bo‘lib qolmoqda.
Bu masala 23-sentyabr kuni Ukraina agrar siyosat va oziq-ovqat vaziri Taras Visotskiy hamda Estoniya mintaqalar va qishloq xo‘jaligi ishlari vaziri Hendrik Yoxannes Terras o‘rtasidagi uchrashuvda muhokama qilingan.
Visotskiyning ta’kidlashicha, Ukraina qishloq xo‘jaligi mahsulotlari eksportining 70 foizga yaqini tashqi bozorlarga yo‘naltiriladi. Urushdan oldin eksportning 90 foizdan ortig‘i Qora dengiz portlari orqali amalga oshirilgan.
Ukraina tomoni Rossiya hujumlari sabab fuqarolik kemalari va port infratuzilmasi uchun xavflar ortganini bildirgan. Shu sababli mamlakat muqobil eksport yo‘nalishlarini rivojlantirmoqda.
Hozirda muqobil yo‘nalishlar Ukraina uchun zarur bo‘lgan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari eksportining qariyb 44 foizini ta’minlamoqda. Ukraina bu ko‘rsatkichni, xususan, Boltiqbo‘yi portlaridan foydalanish hisobiga 50 foizgacha oshirishni rejalashtirmoqda.
Biroq Boltiqbo‘yi yo‘nalishining asosiy kamchiligi — yuqori logistika xarajatlari. Ushbu yo‘nalishdan foydalanish bir tonna Ukraina g‘allasini tashish xarajatini qariyb 100 dollarga oshiradi. Shu sababli ukrainalik fermerlar Gdansk, Klaypeda yoki Gamburg portlari orqali tranzit xarajatlarini mustaqil ravishda qoplash imkoniga ega emas.
Ukraina hisob-kitoblariga ko‘ra, Boltiqbo‘yi portlari orqali yiliga 20 million tonnagacha don eksport qilish mumkin. Qo‘shimcha logistika xarajatlarini qoplash uchun esa 1,5–2 milliard dollar miqdorida mablag‘ zarur.
Ukraina bu xarajatlarning bir qismini qoplash uchun Yevropa Ittifoqi va boshqa xalqaro hamkorlardan moliyaviy yordam so‘rab murojaat qilgan.
