Ваъда қилинган инқироз қани?
Европада кузатилаётган энергетик инқироз натижасида оғир саноатда ишлаб чиқариш пасайди. Айрим таҳлилчилар ЕИга йирик иқтисодий инқирозни “ваъда қилганди”. Аммо сўнгги маълумотлар бу прогнозларни оқламади.
Cўнгги 50 йилда кузатилмаган энергетик инқирозга қарамай, Европада саноат ишлаб чиқариши ўсишда давом этмоқда. Ваъда қилинган инқироз қани?
Сўнгги вақтларда турли ОАВда ЕИда ишлаб чиқариш кескин пасайгани тўғрисида хабарлар кўпайганди. Тўғри, турли тармоқ корхоналари ёпилгани рост, аммо бу умумий балансга таъсир кўрсатгани йўқ. Бир неча ой давомида айрим компаниялар ёпилганига қарамай, бошқа янгилари очилишда давом этди. Бу ерда умумий вазият ва структурани тушуниш муҳим.
2022 йилда энг кўп зарар Европа кимё саноатига етказилган. У йил давомида 15 фоизга пасайди (охирги 30 йилдаги энг йирик инқироз). Металлургия тармоғи 6,4 фоизга қулаган. Хусусан, темир қазиб олиш 12,6 фоизга пасайган.
Нефть ва газ қазиб олиш 7,6 фоизга камайди. Бошқа нометаллургия минераллар қазиб олиш эса 4,4 фоизга пасайган. Аммо нефть-газ тармоғига хизмат кўрсатиш 15 фоизга ўсди.
Қоғоз ва қоғоз маҳсулотларини ишлаб чиқариш 6,8 фоизга камайди. Бу кўрсаткич ёғоч саноатида минус 5 фоизни ва резина ишлаб чиқаришда минус 3,7 фоизни ташкил этди.
Ўсиш, асосан, илмий тармоқларда кузатилган. Ишлаб чиқариш шу йўналишга қараб кескин силжиган. Масалан, фармацевтика фантастик ўсиш қайд этган — 33 фоиз. Бу тарихда кузатилмаган ҳолат. Компьютер ва алоқа воситаларини ишлаб чиқариш 18 фоизга кўпайган.
Автомобиль ва машинасозлик тармоқларида ҳам ривожланиш кузатилган. Жумладан, автотранспорт воситалари, тиркама ва ярим тиркамаларни ишлаб чиқариш 12 фоизга ошган.
Бундан шундай хулосага келиш мумкинки, иқтисодиётнинг янги тармоқлари кескин ўсишни қайд этмоқда. Паст маржиналли тармоқларда эса, аксинча, пасайиш давом этмоқда.
