Жаҳон

Тоғ музларининг эриши дунёни оғир инқирозга етакламоқда

Музликларнинг эриши икки миллиард одамни сув ва озиқ-овқатсиз қолдириши мумкин.

Тоғ музларининг эриши дунёни оғир инқирозга етакламоқда

 

ЮНEСКО экспертлари иқлим ўзгариши туфайли тоғ музликлари ва қор қатламларининг тез эриши дунё бўйлаб икки миллиарддан ортиқ одамни сув ва озиқ-овқат таъминотисиз қолдириши мумкинлигини огоҳлантирмоқда. Тоғли ҳудудлардаги музликлар қишлоқ хўжалиги учун муҳим бўлган дарёлар ва сув омборларини озиқлантиради. Уларнинг йўқолиши сув танқислиги ва қурғоқчиликни кучайтиради.

 

Мутахассисларнинг ҳисоб-китобларига кўра суғориладиган ерларнинг учдан икки қисми тоғли ҳудудлардаги сув манбаларига боғлиқ.

 

Ривожланаётган мамлакатларда ушбу ҳудудларда яшовчиларнинг ярмидан кўпи аллақачон озиқ-овқат танқислигига дуч келмоқда.

 

АҚШнинг Колорадо дарёси ҳавзаси сўнгги 20 йил ичида мисли кўрилмаган қурғоқчиликка учраган.

2025 йилги Жаҳон сув ҳисоботига кўра, музликларнинг йўқолиши рекорд даражага етган:

  • Шарқий Африкада музликлар 80 фоиз қисқарган.
  • Анд тоғларида музликларнинг ярмидан кўпи йўқолган.
  • Алп ва Пиреней тоғларида эса музликларнинг 40 фоизи эриб кетган.

 

Олимларнинг таъкидлашича, музликлар ўрнига тушаётган ёмғир суви тупроққа сингиб кетмай, тез оқиб кетади, бу эса қурғоқчилик, қор кўчкилари ва сув тошқинларига сабаб бўлади. Бундан ташқари, музликларнинг эриши метан газининг ажралишига олиб келади, бу эса глобал исишни янада тезлаштиради.

 

Мутахассислар тоғли ҳудудлардаги чучук сув ресурсларини ҳимоя қилиш чораларини кўришни талаб қилмоқда. Агар бу муаммо ҳал этилмаса, музликларнинг эриши дунё бўйлаб сув ва озиқ-овқат инқирозини чуқурлаштириши мумкин.

Эстония Россия билан чегарани ёпади: қарор 1 декабрдан кучга киради

Эстония Россия билан чегарани ёпади: қарор 1 декабрдан кучга киради

Эстония ҳукумати миллий хавфсизликни таъминлаш мақсадида Россия билан барча автомобиль чегара ўтказиш пунктларида ҳаракатни тўхтатишга қарор қилди.

Россия Украинага йирик ракета ва дрон ҳужумини амалга оширди: саккиз киши ҳалок бўлди

Россия Украинага йирик ракета ва дрон ҳужумини амалга оширди: саккиз киши ҳалок бўлди

Россия Украинага 400 дан ортиқ дрон ва 110 дан зиёд ракета учирди. Уларнинг 27 таси баллистик ракеталар бўлган.

Европа етакчиларининг Москвага бориши хато бўлади — Зеленский

Европа етакчиларининг Москвага бориши хато бўлади — Зеленский

Украина президенти музокаралар учун нейтрал ҳудуд танланиши кераклигини таъкидлади.

2016 йилдан бери илк бор: Жанубий Кореяда вабо ҳолати қайд этилди

2016 йилдан бери илк бор: Жанубий Кореяда вабо ҳолати қайд этилди

Бемор касаллик аниқланишидан олдинги икки ой давомида хорижга чиқмаган.

Трамп Путин урушдан чарчаганини айтди ва Европа ҳамда Украинани келишувга чақирди

Трамп Путин урушдан чарчаганини айтди ва Европа ҳамда Украинани келишувга чақирди

АҚШ президенти Европа давлатларига Украинага миллиардлаб доллар сарфлаш ўрнига, маблағларни ўз эҳтиёжларига йўналтиришни маслаҳат берган.

Трамп, Си Цзиньпин ва Путин учрашди: “Тинчлик декларацияси” қабул қилинди

Трамп, Си Цзиньпин ва Путин учрашди: “Тинчлик декларацияси” қабул қилинди

Етакчилар ядровий хавфларни камайтириш бўйича мулоқот қилишга келишди. Бироқ ядровий арсенални қисқартириш юзасидан аниқ мажбуриятлар белгиланмади.

Жанубий Кореяда имтиҳон назорати кучайтирилди: 98 нафар абитуриент қоидабузарликка йўл қўйди

Жанубий Кореяда имтиҳон назорати кучайтирилди: 98 нафар абитуриент қоидабузарликка йўл қўйди

Назорат чоралари сунъий интеллект ёрдамида кўчириш билан боғлиқ можаро ортидан кучайтирилган.

Покистонда автобус ва газ ташувчи юк машинаси тўқнашди: 10 киши ҳалок бўлди

Покистонда автобус ва газ ташувчи юк машинаси тўқнашди: 10 киши ҳалок бўлди

Мамлакат президенти Осиф Али Зардорий ва бош вазир Шаҳбоз Шариф ҳалок бўлганларнинг яқинларига ҳамдардлик билдирган.