АҚШ ва Эрон дастлабки тинчлик шартномасини имзолади
Томонлар сулҳ муддатини яна икки ойга узайтиришга келишиб олди.
Доналд Трамп ҳамда Эрон Ташқи ишлар вазирлиги АҚШ ва Эрон ўртасида дастлабки тинчлик келишуви сифатида баҳоланаётган 60 кунлик ўзаро англашув меморандуми имзоланганини тасдиқлади. Ҳужжат минтақадаги кескинликни юмшатиш, ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш ва доимий тинчлик бўйича музокаралар учун шароит яратишга қаратилган. Бу ҳақда BBС хабар берди.
Доналд Трампнинг маълум қилишича, меморандум Франциядаги учрашувлар чоғида имзоланган. Эрон президенти Масъуд Пезешкиан ҳам ҳужжатни тасдиқлаган.
Томонлар мазкур келишувни якуний тинчлик битими эмас, балки кейинги музокаралар учун асос бўладиган ҳужжат сифатида баҳоламоқда. АҚШ президенти Трамп Эрон ўз мажбуриятларини бажармаса, ҳарбий зарбалар қайта тикланиши мумкинлигини ҳам истисно этмаган.
Меморандумнинг асосий бандлари:
Ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш
Томонлар Ливанни ҳам ўз ичига олган барча йўналишларда ҳарбий операцияларни тўхтатишга келишган.
60 кунлик сулҳни узайтириш
Апрель ойида эълон қилинган вақтинчалик сулҳ яна 60 кунга узайтирилади. Шу муддат давомида якуний тинчлик шартномаси бўйича музокаралар олиб борилиши кўзда тутилган.
Ҳормуз бўғозининг очилиши
Дунё нефть ташувларининг муҳим қисми ўтадиган Ҳормуз бўғози 60 кун давомида кемалар учун эркин ва бож олинмайдиган тартибда ишлаши керак. Кейинчалик Эрон Уммон ва Форс кўрфазидаги бошқа давлатлар билан бўғознинг узоқ муддатли мақоми бўйича қўшимча келишувлар ишлаб чиқиши режалаштирилган.
АҚШнинг денгиз блокадасини бекор қилиши
Меморандумга кўра, АҚШ Эрон портларига нисбатан қўлланаётган денгиз чекловларини 30 кун ичида бекор қилиши лозим. Якуний тинчлик битими имзолангач эса АҚШ кучларини Эрон чегаралари яқинидан олиб чиқиш масаласи кўриб чиқилади.
Санкцияларни бекор қилиш
Ҳужжатда Теҳронга қарши жорий этилган иқтисодий ва молиявий санкцияларни босқичма-босқич бекор қилиш назарда тутилган. Уларнинг аниқ жадвали кейинги музокараларда ишлаб чиқилади.
300 миллиард долларлик тикланиш дастури
АҚШ ва унинг минтақадаги ҳамкорлари Эрон иқтисодиётини тиклаш ва ривожлантиришга қаратилган камида 300 миллиард долларлик дастур ишлаб чиқиш устида ишлаши режалаштирилган. Бироқ Вашингтон ушбу маблағни бевосита ажратиш мажбуриятини олмаганини таъкидлаган.
Ядро қуролидан воз кечиш
АҚШ ва Эрон Теҳрон ядровий қурол яратмаслиги ёки қўлга киритмаслиги бўйича келишувга эришган. Шунингдек, бойитилган уран захиралари масаласида ҳам ҳамкорлик қилиш кўзда тутилган.
Доналд Трамп меморандумнинг барча бандлари Эроннинг ўз мажбуриятларига қандай амал қилишига боғлиқ эканини таъкидлаб, икки ой ичида якуний келишувга эришилмаса, АҚШ яна ҳарбий операцияларга қайтиши мумкинлигини маълум қилган.
