Эл-Нино ҳодисаси сабаб дунёда шакар нархи кескин ошиши мумкин

Дунёнинг иккинчи йирик шакар экспортчиси бўлган Ҳиндистон камида яна уч мавсум давомида экспорт учун ортиқча шакар захирасига эга бўлмаслиги мумкин. Бунга Эл-Нино об-ҳаво ҳодисаси сабаб шакарқамиш ҳосилининг камайиши ва этанолга талабнинг ортиши таъсир қилмоқда.

 

Reuters'нинг ёзишича, бу омиллар миллионлаб тонна шакарнинг жаҳон бозорига чиқмай қолишига, Осиё, Африка ва Яқин Шарқдаги импорт қилувчи давлатлар учун таклиф қисқаришига ҳамда Лондон ва Ню-Ёркдаги эталон нархлар юқори даражада сақланиб қолишига олиб келиши мумкин.

 

Савдо ва саноат вакиллари, ҳукумат манбалари ҳамда фермерлар билан ўтказилган суҳбатларга кўра, шакарқамиш ҳажмининг камайиши ва этанол ишлаб чиқаришга талаб ортиши яқин йилларда экспорт учун етарли ҳажм қолмаслигига сабаб бўлади.

 

Ҳиндистонда шакар экспорти ҳукумат рухсати асосида амалга оширилади. Ҳукумат ва саноатдаги хабардор манбалар Ню-Деҳли кўп йиллик тақиқ эълон қилиш ўрнига ҳар бир мавсумда экспорт рухсатларини чеклаши мумкинлигини билдирган.

 

Мутахассисларнинг таъкидлашича, Эл-Нино туфайли бу йил Ҳиндистонда муссон ёғинлари сўнгги 11 йилдаги энг паст даражага тушиши кутилмоқда. 

 

Ёғингарчиликнинг камайиши фермерларни шакарқамиш экишни кечиктиришга мажбур қилмоқда, айримлари эса сувни кам талаб қиладиган экинларга ўтишни режалаштирмоқда.

 

Саноат ҳисоб-китобларига кўра, Ҳиндистонда жорий мавсумда шакар ишлаб чиқариш ҳажми аввал кутилган 30,95 миллион тоннадан 27,9 миллион тоннагача пасайиши мумкин. Бу мамлакатнинг йиллик тахминан 28,5 миллион тонналик ички истеъмолидан ҳам кам.

 

Шу билан бирга, Ҳиндистон импорт қилинадиган нефтга қарамликни камайтириш мақсадида бензин таркибидаги этанол улушини ошириш сиёсатини давом эттирмоқда. Саноат вакиллари фикрича, ҳукуматнинг келажакдаги сиёсати шакар экспортидан кўра этанол ишлаб чиқаришни қўллаб-қувватлашга қаратилади.

 

Ҳукумат манбалари ва саноат вакилларининг айтишича, агар Эл-Нино шакарқамиш етиштиришга жиддий таъсир кўрсатса, Ҳиндистон келажакда шакар импорт қилишга ҳам мажбур бўлиши мумкин. 

 

Мамлакат охирги марта 2016–2017 ва 2017–2018-йилги мавсумларда шакар импорт қилган эди.