АҚШ 40 дан ортиқ давлатни Хитой товарларига божларни четлаб ўтишда ёрдам беришда айблади — рўйхатда Ўзбекистон ҳам бор
АҚШ маъмурияти бундай амалиётда фойдаланилаётган давлатларни учта тоифага ажратган.
АҚШ 13 август куни “The Great Transshipment Scam” (“Катта қайта юклаш фирибгарлиги”) номли ҳисоботни эълон қилди. Унда Хитой товарларини АҚШнинг юқори божларидан четлаб ўтказиш учун учинчи давлатлардан фойдаланилаётгани ҳақида сўз юритилган.
Ҳисоботда қайд этилишича, Хитойда ишлаб чиқарилган айрим маҳсулотлар бож ставкалари нисбатан паст бўлган мамлакатларга олиб чиқилиб, у ерда уларга минимал даражада ишлов бериш, қайта қадоқлаш ёки маркировка қилиш орқали бошқа давлатда ишлаб чиқарилгандек кўрсатилиши мумкин. Натижада маҳсулотлар АҚШ бозорига Хитой товарларига нисбатан қўлланадиган юқори божларни четлаб ўтган ҳолда кириб келади.
АҚШ маъмурияти бундай амалиётда фойдаланилаётган давлатларни учта тоифага ажратган.
Учинчи тоифага АҚШ бозорига имтиёзли кириш имкониятига эга ёки божхона назорати нисбатан чекланган давлатлар киритилган. Ушбу рўйхатда Ўзбекистон ва Қозоғистон билан бир қаторда Озарбайжон, Грузия, Туркия, БАА, Цингапур, Швейтсария, Панама, Перу, Камбоджа, Ветнам ва бошқа давлатлар ҳам қайд этилган.
Ҳисоботда Ўзбекистон, Қозоғистон, Озарбайжон ва Грузия Хитойнинг “Бир макон — бир йўл” ташаббуси доирасидаги қуруқликдаги транзит йўналишлари учун муҳим логистика нуқталари сифатида кўрсатилган.
Оқ уй ҳисоб-китобларига кўра, божларни четлаб ўтиш билан боғлиқ қайта юклаш амалиётлари натижасида АҚШ федерал даромадлари йилига 19–26 миллиард доллар камайиши мумкин.
Ҳисоботда, шунингдек, бундай схемалар АҚШ ишлаб чиқарувчилари ва ишчи кучига салбий таъсир кўрсатиши таъкидланган.
Ҳисоботда Ўзбекистоннинг ушбу схемаларда бевосита иштирок этгани ёки ноқонуний фаолият содир этгани ҳақида алоҳида хулоса берилмаган. Ўзбекистон АҚШ томонидан қайта юклаш учун фойдаланилиши мумкин бўлган давлатлар рўйхатида тилга олинган.
