Тошкентда 20 дан ортиқ давлат вакиллари иштирокида экотуризм саммити ўтказилди
Тадбирнинг асосий қисми туризм бозоридаги янги ҳамкорларни жалб қилиш ва Ўзбекистоннинг экотуризм, тоғ, гастрономик ҳамда бошқа йўналишларини хорижий бозорларда тарғиб этишга қаратилди.
26 август куни Тошкентда 20 дан ортиқ мамлакатдан ташриф буюрган туризм соҳаси вакиллари, халқаро туроператорлар ва экспертлар иштирокида экотуризм ва барқарор туризмга бағишланган халқаро саммит ўтказилди.
“Экотуризм ва барқарор туризм саммити” Туризм қўмитаси, Халқаро экотуризм ассоциацияси ҳамда “ТGS Travel” халқаро сайёҳлик ташкилоти ҳамкорлигида ташкил этилди. Ташкилотчилар маълумотига кўра, анжуманда дунёнинг 20 дан ортиқ мамлакатидан етакчи туризм мутахассислари, давлат ва хусусий сектор вакиллари қатнашди.
Саммит Ўзбекистонда илк бор ўтказилди. Аввалги анжуманлар Туркия, Миср, Вьетнам ва Танзанияда ташкил этилган. Бу йилги тадбирга АҚШ, Канада, Янги Зеландия ҳамда Европа ва Осиёнинг қатор давлатларидан 100 га яқин йирик хорижий туроператорлар, сайёҳлик компаниялари вакиллари ва соҳа экспертлари жалб қилинган.
Тадбирнинг Ўзбекистон учун амалий жиҳати халқаро туроператорлар билан бевосита алоқа ўрнатишга қаратилгани билан изоҳланди. Туризм қўмитаси аввалроқ саммит дастурида халқаро конференция, панель сессиялар ҳамда туроператорлар ўртасидаги икки босқичли B2B учрашувлари бўлишини билдирган. Айнан шу учрашувларда Ўзбекистонда илгари фаолият юритмаган хорижий компаниялар билан ҳамкорлик қилиш имкониятлари муҳокама қилинган.
Хорижий иштирокчилар орасида АҚШ, Канада, Буюк Британия ва Европадаги бошқа мамлакатлардан келган компанияларнинг бўлиши Ўзбекистон учун янги туристлар сегментларига чиқиш имкониятини кенгайтириши мумкин. Туризм қўмитаси хабарида, хусусан, Канада, Буюк Британия ва Европадаги харид қобилияти юқори бўлган осиёлик мусулмонлар диаспораси учун турлар ташкил қилувчи компаниялар билан тўғридан-тўғри алоқа ўрнатиш режалаштирилгани қайд этилган.
Бу йўналиш туризм оқимини фақат сон жиҳатидан эмас, унинг таркиби ва иқтисодий самараси бўйича ҳам кенгайтиришга қаратилган. 2026 йил январь–июль ойларида Ўзбекистонга 7 749 307 нафар хорижий сайёҳ ташриф буюрган. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 22,6 фоиз кўп. Шу даврда туристик хизматлар экспорти 3,8957 млрд долларни ташкил этиб, йиллик ҳисобда 56 фоизга ошган.
Туристлар сонининг ўсиши мамлакатга келаётган оқимнинг географияси билан ҳам боғлиқ. 2026 йилнинг дастлабки икки ойида асосий туристлар оқими Қирғизистон, Тожикистон ва Қозоғистон ҳиссасига тўғри келган. Шу даврда Россия, Афғонистон, Туркманистон, Хитой, Туркия, Ҳиндистон ва Жанубий Кореядан ҳам сайёҳлар келган.
Саммитда муҳокама қилинган экотуризм ва барқарор туризм йўналишлари шу оқимни мамлакат ҳудудлари бўйлаб кенгайтириш билан ҳам боғлиқ. Тадбир доирасида хорижий меҳмонлар учун Хоразм, Самарқанд ва Бухоро вилоятларига ташрифлар ташкил этилган. Дастур орқали уларга Ўзбекистондаги тоғ, экотуризм, гастрономик ва этнографик туризм йўналишларини бевосита кўрсатиш кўзда тутилган.
Саммит доирасидаги конференцияда яқин Шарқ ва Жанубий Африка саёҳат бозори бўйича халқаро эксперт Анис Шеҳли, Италиянинг Бергамо университети профессори Роберто Гарибалди ва бошқа мутахассислар барқарор туризмни ривожлантириш, экологик салоҳиятдан фойдаланиш ҳамда халқаро ҳамкорликни кенгайтириш масалалари бўйича маъруза қилди.
Тадбирнинг иқтисодий қисми фақат хорижий туристларни жалб қилиш билан чекланмаган. Туризм соҳасига хорижий ва маҳаллий инвестицияларни кўпайтириш мақсадида янги имтиёз ва рағбатлантириш чоралари жорий этилаётгани қайд этилган. Жумладан, меҳмонхоналар қурилиши, реконструкция қилиниши ва жиҳозланишига 50 млн доллар миқдорида ресурс ажратилиши, тадбиркорларга 10 йил муддатга 16 фоизли имтиёзли кредитлар берилиши кўзда тутилган.
Шунингдек, тўрт ва беш юлдузли меҳмонхоналар қурилишига субсидиялар бериш муддати яна икки йилга узайтирилиши, меҳмонхоналар учун ўн баравар камайтирилган ер ва мол-мулк солиғи ставкаси 2030 йилгача сақланиши маълум қилинган. Туроператорларнинг хорижий туристларга кўрсатадиган хизматларини экспортга тенглаштириш, қўшилган қиймат солиғидан озод қилиш ҳамда автобус, электробус ва микроавтобусларни олиб киришда божхона имтиёзларини яна бир йилга узайтириш ҳам назарда тутилган.
Туризм инфратузилмасига йўналтирилаётган бундай чоралар туристлар сонининг ортиши фонида муҳим аҳамият касб этади. 2026 йил январь–июнь ойларида Ўзбекистон аэропортлари 8,15 млн йўловчига хизмат кўрсатган ва бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 16 фоиз кўп. Шу даврда 64 831 та рейс амалга оширилган, халқаро рейслар сони эса 47 371 тани ташкил этган.
Туризм соҳасининг кейинги босқичидаги асосий вазифалардан бири туристлар сонини ошириш билан бирга уларнинг мамлакатда қолиш муддати ва харажатларини кўпайтиришдан иборат. Туризм қўмитасининг 2026 йил бошидаги маълумотига кўра, 2030 йилгача хорижий туристлар сонини 20 млн нафарга етказиш, туризмнинг ялпи ички маҳсулотдаги улушини 3,5 фоиздан 7 фоизгача ошириш ва туризм хизматлари экспортини йилига 6 млрд доллардан ортиқ даражага олиб чиқиш мақсад қилинган.
Шу нуқтаи назардан, Тошкентдаги саммитнинг асосий натижасини унинг иштирокчилари сонидан кўра, халқаро туроператорлар билан тузиладиган келишувлар ва улар орқали Ўзбекистон туризм маҳсулотларининг янги бозорларга чиқиши белгилаши мумкин. Саммит дастуридаги B2B учрашувлари айнан шу мақсадга хизмат қилади.
26 августдаги асосий дастур якунлангач, хорижий меҳмонлар учун Тошкент, Самарқанд ва Бухоро йўналишларида қўшимча ташрифлар давом эттирилиши белгиланган. Бу орқали хорижий компания вакилларига мамлакатнинг туристик маҳсулотларини фақат тақдимотлар орқали эмас, бевосита ҳудудларда кўрсатиш имконияти яратилган.
Натижада Тошкентда ўтказилган саммит бир вақтнинг ўзида икки йўналишни Ўзбекистоннинг экотуризм ва барқарор туризм салоҳиятини халқаро бозорда тарғиб қилиш ҳамда хорижий туроператорлар билан янги тижорий алоқалар ўрнатишни бирлаштирди. Мамлакатга келаётган хорижий сайёҳлар сони ва туризм хизматлари экспортининг ўсиши фонида бундай алоқаларнинг амалий натижаси кейинги мавсумларда янги йўналишлар, турпакетлар ва туристлар оқимида намоён бўлиши мумкин.
