Тошкентда ҳаво кескин ифлосланди: мутахассислар асосий сабабларни маълум қилди
19 сентябрь соат 21:00 дан 20 сентябрь соат 04:00 гача Тошкентда ҳаво сифати вақтинча ёмонлашиб, АQI 101–150 — сезгир гуруҳлар учун зарарли даражага етиши мумкин.
18 сентябрь куни кечқурун Тошкентда атмосфера ҳавосидаги PM2.5 ва PM10 заррачалари миқдори кескин ошди. Мутахассислар буни қуруқ об-ҳаво, чангнинг кўтарилиши, ҳарорат инверсияси ва ҳаво алмашинувининг сустлиги билан изоҳламоқда.
Махсус комиссия маълумотларига кўра, автоматик мониторинг станцияларида заррачалар концентрацияси соат 18:00 дан кейин кўтарила бошлаган. Энг юқори кўрсаткичлар 21:00–23:00 оралиғида қайд этилган.
Хусусан, 22:00 да Тошкент бўйича PM2.5 концентрацияси ўртача 74,5 мкг/м³, PM10 эса 243,6 мкг/м³ ни ташкил қилган. Айрим ҳудудларда PM10 миқдори 555,3 мкг/м³ гача етган.
19 сентябрга ўтар кечаси Экологик мониторинг миллий маркази ва Ўзгидромет мутахассислари Мирзо Улуғбек туманининг учта ҳудудида кўчма ускуналар ёрдамида ўлчовлар ўтказган. Феруза мавзеси, Касаба ва Паркент кўчаларида PM2.5 миқдори 55–65 мкг/м³, PM10 эса 63–77 мкг/м³ оралиғида қайд этилган.
Ўлчовларда азот диоксиди, углерод моноксиди, аммиак, фтор водороди, фенол ва формальдегид каби газсимон ифлослантирувчи моддалар ҳам текширилган. Уларнинг максимал бир марталик концентрациялари белгиланган меъёрлардан ошмаган.
Мутахассислар таҳлилига кўра, узоқ давом этган қуруқ об-ҳаво тупроқ ва йўл юзаларидаги чангнинг ҳавога кўтарилишига шароит яратган. Кечаси кузатилган ҳарорат инверсияси ва ҳаво алмашинувининг сустлиги эса чанг заррачаларининг ерга яқин ҳаво қатламида тўпланишига олиб келган.
Шунингдек, CAMS модели Ўзбекистоннинг ғарбий ва шимоли-ғарбий ҳудудларида PM10 миқдори юқори бўлган чанг массалари кузатилганини кўрсатган. HYSPLIT модели ҳисоб-китобларига кўра, Тошкентга турли баландликларда шимол, шимоли-шарқ, ғарб ва шимоли-ғарб йўналишларидан ҳаво оқимлари кириб келган.
23:00 дан кейин PM2.5 ва PM10 миқдори пасая бошлаган. 19 сентябрь соат 04:00 га келиб, шаҳар бўйича PM2.5 22,4 мкг/м³, PM10 эса 61,9 мкг/м³ гача камайган.
Мутахассислар 18 сентябрь кечаси ва 19-сентабр тонгида кузатилган ҳолатни қисқа муддатли чанг эпизоди сифатида баҳолаган.
Прогнозларга кўра, 19 сентябрь соат 21:00 дан 20 сентябрь соат 04:00 гача Тошкентда ҳаво сифати вақтинча ёмонлашиб, АQI 101–150 — сезгир гуруҳлар учун зарарли даражага етиши мумкин. Тонгда ҳаво сифати «ўртача» даражага қайтиши кутилмоқда.
Ҳозирда Тошкент атмосферасидаги ҳаво сифати Махсус комиссия томонидан доимий мониторинг қилинмоқда.
