Латвияда рус тилига тақиқ қўйилди: жамоат телерадиокомпанияси контенти чекланди
Янги тартиб 2027 йил 1 январдан кучга киради, рус тилидан эса фақат фавқулодда вазиятлар ва дезинформацияни рад этиш каби айрим ҳолатларда фойдаланишга рухсат берилади.
Латвия Сейми (парламент) мамлакатнинг жамоат телерадиокомпанияси LSM'га рус тилида мунтазам контент яратишни тақиқлади. Тегишли қонун 1 октябрь куни қабул қилинган бўлиб, 2027 йил 1 январдан кучга киради.
Қонун лойиҳасини 55 нафар депутат қўллаб-қувватлаган, 24 нафари қарши овоз берган. Янги тартибга кўра, рус тилидаги ахборот фақат айрим ҳолатларда, жумладан, фавқулодда вазиятларда, дезинформацияни рад этиш ёки «алоҳида ҳолат»да тарқатилиши мумкин.
LSM маълумотига кўра, фавқулодда вазиятлар қаторига муайян соҳадаги инқироз, фалокат ёки унинг хавфи билан боғлиқ ҳолатлар киради. «Алоҳида ҳолат» эса мамлакатга ташқи таҳдид юзага келиши ёки демократик давлат тузумига хавф туғдирувчи ички тартибсизликлар бошланганида эълон қилиниши мумкин.
Шунингдек, агар ахборот чалғитувчи, ёлғон ёки демократия ҳамда Латвия давлатига таҳдид солувчи деб баҳоланса, уни рус тилида рад этишга рухсат берилади. Бунда ОАВ давлат хавфсизлигига таҳдиднинг кўлами ва хусусиятини ҳисобга олиши керак.
Қайд этилишича, аввал Латвиянинг жамоат ОАВи миллий озчиликлар тилларида контент яратиши шарт эди. 2026 йил 30 март куни Латвия Конституциявий суди рус тили маҳаллий ОАВда етарли даражада мавжудлигини ва давлат уни қўллаб-қувватлашга мажбур эмаслигини билдирган.
Қонунни қўллаб-қувватлаган депутатлар мазкур ўзгариш медиа муҳитида латиш тилининг мавқеини мустаҳкамлашга хизмат қилишини таъкидлаган.
Мухолифат депутати Светлана Чулкова эса рус тилидаги контентнинг тақиқланиши Латвиядаги рус тилида сўзлашувчи аҳолини бошқа, жумладан, Латвияда тақиқланган Россия ОАВлари ва турли интернет платформаларига йўналтириши мумкинлигини билдирган.
