“16 yoshimda fohishalik qildim” meni bu holda tushishimga ota-onam va yaqinlarim aybdor
Mustahkam oila tushunchasi hamisha davlatimiz diqqat - eʼtiborda bo‘lgan. Jamiyatni esa mustahkam oilalarsiz qurib bo‘lmaydi. Oila qurilgach, er va xotinga ulug‘ va sharafli masʼuliyat yuklanadi - u ham bo‘lsa farzand tarbiyasi. Xar bir harakatlarimiz zamirida farzandlarimizni baxtu-iqboli, farovon kelajagi maqsad qilib qo‘yilgan. Ammo bu masʼuliyatni hamma ham birdek his qiladimi?
So‘nggi yillarda ajrimlar soni keskin oshdi, natijada esa baʼzi ota onalardan farzand tarbiyasidagi masʼuliyat unutildi. Tirik yetim o‘sayotgan bolalar, boshi ochiq ayollar, yengil- yelpi hayotga bosilgan qadamlar, voyaga yetmagan o‘smirlar orasidagi jinoyatlar afsuski ko‘paydi.
Agar yosh qizlar fohishalik qilsa, darrov unga loy chaplashga o‘tamiz, haqoratlaymiz, ayblaymiz, ammo tanganing ikkinchi tomoni yaʼni uni bu yo‘lga kirishiga nima turtki berganini esa uylab ham ko‘rmaymiz.
Zamon.uz saytiga Guliston shahridan Aziza Salmonova ismli qiz murojaat qildi. Aytishicha, onasi undan voz kechgan va uydan haydab yuborgan. Ayni damda muqim yashash joyga ega emasligi, propiskasi ham yo‘qligini aytib, onasi uni yana qayta yashash uchun uyiga kiritishga, shuningdek, onalik vazifasini bajarishga ko‘ndirishimizni so‘radi.
Aziza Salmonova:
- 12 yoshimda dadam va oyim ajrashib ketishgan. Onam menga dadamni yomonlab miyamni zaharlagan, otamdan voz kechishga undagan. Meni o‘zi tarbiyalashini aytib, olib qoldi. Oradan bir qancha vaqt o‘tib onam boshqa odamga turmushga chiqdi. Bir yildan so‘ng “Sen endi kerakmassan, menga erim kerak” deb meni ko‘chaga chiqarib yubordi. Ilojsizlikdan ammamning yoniga panoh izlab bordim. Ammam endi o‘zim ishlab pul topish kerakligimni, buning uchun esa menga shaxsni tasdiqlovchi hujjat kerakligini aytib, pasport olib berdi.
- 12 yoshda qanday qilib pasport oldingiz, bu hujjat 16 yoshda beriladiku?
-Yoshimni 16 yosh deb to‘g‘rilattirdik. Ammamning maqsadi meni chet davlatga olib chiqib, o‘sha yerda ishlatish edi. Eng yomoni keyin boshlandi. Ammam meni fohishalikka majbur qildi.
- Siz indamay ko‘nib ketaverdingizmi, mahalla, qo‘ni-qo‘shnidan yordam so‘ramadingizmi?
-Boshida qarshilik qildim, lekin menga taʼziq o‘tkazishni, ayovsiz kaltakladi. Xar kuni badanimga cho‘g‘ini sigaret bosib azob berardilar. Hech kimga aytib qo‘ymasin deb qamab qo‘yardi. Hatto bir marta tanamga qaychi tiqib, so‘ng ustimdan qaynoq suv ham quygan. Bir martda qochib ketishga harakat qildim, lekin ushlab olib, sochimni kal qilib qirib tashladi. Boradigan joyim bo‘lmagani uchun shu hayotga ko‘ndim. Keyinchalik imkon bo‘lishi bilan ammamning uyidan qochib ketdim.
- Hozir nima ish qilasiz, qayerda yashayapsiz?
- Hozir Nig‘matjon aka degan odamning uyida yashayman. Hech qayerda ishlamayman. Bu odam menga ko‘p yaxshilik qildi. Sovuq qahraton qishda o‘z uyidan joy berdi. Uning oilasi yo‘q, bir o‘zi yashaydi, men uy ishlarida yordam beraman, shu sabab yashaganim uchun pul olmaydi.
- Siz xaqingizda berilgan maʼlumotlarga qaraganda 2020 yil dekabr oyida sizga nisbatan sud qarori chiqqan ekan. Unda siz fohishabozlik bilan shug‘ullanganiz uchun maʼmuriy javobgarlikka tortilgan ekansiz.
- Ha, shunday bo‘lgan. O‘sha vaqt ammam meni majbur qilgan.
- Dadangiz hozir hayotmi, siz bilan gaplashib turadilarmi?
- Ha, otam tirik, boshqa oilasi bor. Ammo otam ham men bilan gaplashmaydi.
Qizning hikoyasini tinglab, yosh bo‘lsada shu darajada azob chekkaniga kuyundik, unga dalda berdik. Ammo, bizni bir savol o‘ylantirdi: qiz bilan shuncha ayanchli voqea yuz bergan, ammo qarindoshlari, qo‘ni-qo‘shnilar, mahalla- ko‘y qayerga qaragan, nega yordam qo‘lini cho‘zmagan? Umuman, qiz so‘zlab bergan voqealar haqiyqatmi?
Savollarga javob izlab Aziza o‘sib katta bo‘lgan Guliston shahar “Ulug‘ yo‘l” MFY xotin -qizlar masalalari bo‘yicha rais o‘rinbosari Xolida Dadaboyeva bilan bog‘landik.
- Azizaning ota-onasi ajrashishgach qizcha 5 yoshgacha onasi bilan yashagan, keyinchalik onasi boshqa oila qurgandan keyin Azizaning tarbiyasi bilan buvisi va bobosi shug‘ullangan. Ular 18 yoshgacha qizni boqishgan.Bu qiz juda ko‘p yolg‘on gapiradi, u ammasining qo‘lida katta bo‘lmagan. Aziza yomon yo‘lga o‘zi kirgan. Uydan sababsiz qochib ketgan. Biz mahalla faollari bilan bu oilani juda yaxshi taniymiz. Qiz bilan juda ko‘p targ‘ibot ishlari olib borganmiz. Orada Aziza sayoq yurish oqibatida homilador ham bo‘lib qolgan. Farzand nogiron tug‘ilgan, qiz farzandini nogironligi sabab tug‘ruqhonaga tashlab, o‘zi tunda kasalxonadan qochib ketgan. Propiskasi rostdan ham yo‘q. Fuqaroligi ham yo‘q. Qizning shu holatga tushishiga onasining ham aybi bor.
Latofat Qurbonova, Azizaning xolasi:
- U bu yo‘lni o‘zi tanladi, shunday ekan, qanday xohlasa shunday hal qilaversin muammosini. Biz uni ko‘chaga haydamaganmiz. O‘zi qochib ketgan.
- Azizani bizga bergan maʼlumotiga ko‘ra onasi undan voz kechgan ekan, ammasi esa uyga qamab fohishalikka majbur qilgan ekan.
- Onasi undan voz kechgani rost. Chunki Aziza yengiltabiatligi sabab uydan qochib ketaverib bizni sharmanda qildi.Kechasi bilan uni ko‘chama ko‘cha izlab yurishdan charchadik. Uni hech kim fohishalikka majburlamagan. Hamma gaplari yolg‘on. 12 yoshda pasport ham olmagan, hamma fuqarolar singari 16 yoshda olgan. Uyga qaytib kelsa biror ishga joylab qo‘yamiz derdik ammo, ko‘chada daydib yurishni davom etdi. Onasi esa umuman uni ko‘rishni istamaydi.
Guvohi bo‘lganingizdek, bizga murojaatchi tomonidan bayon qilingan voqea boshqacha bo‘lib , qizning gaplari yolg‘on ekan. Tushgan ayanchli holatga o‘zi sababchi ekanligini bila turib onasi va yaqinlarining taʼzirini berib qo‘yish maqsadida tuhmat qilish orqali o‘zining yana bir bor kim ekanligini isbotladi. Bir qarashda u o‘z hatti-harakatlari bilan jamiyatga jiddiy xavf tug‘dirgani yo‘q, hozircha. Lekin kim biladi deysiz, o‘z vaqtida bu yo‘ldan to‘xtatib qolinmasa, uning ko‘r-ko‘rona sayoq yurishi yana-da chuqurlashib ketib, noxush oqibatlarga olib kelishi mumkin. Asosiy maqsadimiz adashganni to‘g‘ri yo‘lga boshlash. Shu sabab biz Azizaga yordam berish maqsadida psixolog Shoira Isoqava hamda xalq deputatlari Guliston shahar kengashi deputati Ravshan G‘aniyevga murojaat qildik.
Psixolog Shoira Isoqova:
- Hozirgi kunda masʼuliyatsiz ota-onalar ko‘payib ketgan. Ajrimlardan so‘ng bolalar sarson bo‘lishmoqda. Otasi onang yomon deydi, onasi esa aksincha otang yomon deydi, bu bilan o‘zlari bilmagan holatda bolaga psixik jarohat yetkazishadi, ruhiyatiga salbiy taʼsir ko‘rsatishadi. Buning oqibatida farzandlar ko‘chadan mehr izlaydi. Azizaga kelsak, bu qiz ham ruhiy zarba olgan. Ota-onadan mehr ko‘rmagan, to‘g‘ri tarbiya olmagan, o‘z xohishicha yashagan. Xotin-qizlarning jamiyatda o‘z o‘rnini topishida, birinchi navbatda, ota-onalarning munosabati katta rol o‘ynaydi. Qizlar masalasi juda nozik ish, shu sabab onalar hamma narsani yig‘ishtirib qo‘yib, yoshligidan faqat to‘g‘ri tarbiya berishga eʼtibor qaratishlari kerak. Bu qizni tarbiyalash endi juda kech. Men Aziza bilan gaplashganimda shuni tushundimki, uning nazdida hamma aybdor. Onam tuqqani uchun, buvisi va bobosi esa boqib tarbiya qilgani uchun aybdor. O‘zichi?
Bu qiz oilaga baxt keltirmadi, aksincha kulfat va baxtsizlik keltirdi. Ammo jamiyatimizda bu kabi odamlardan jirkanib, yuz o‘girib ketish xam noto‘g‘ri. Unga ham yordam ko‘rsatishimiz kerak. Albatta ish, yashashi uchun joy va eng asosiysi biror bir kasbga yo‘naltirishga harakat qilishimiz kerak.
Deputati Ravshan G‘aniyev:
- Bu qizni eng vaqtincha bo‘lsa ham uy-joy bilan taʼminlaymiz. Ijara pullarini hal qilib berish maqsadida prokuror sektoriga joylashtiramiz. Propiska masalasiga kelsak, shahrimizda uchta yotoqxona bor. Ushbu yotoqxonalarning biriga vaqtinchalik yoki doimiy qo‘yib turishimiz mumkin. Ish masalasida esa juda ko‘p variantlar bor. Yoqmasa, o‘zi istagan joydan ish topib berishga harakat qilamiz. Hamma gap qizning o‘zida. Ish o‘rganadi halol pul topadi, hali hammasi oldinda. Umid qilamanki, bu qizni chirkin hayotdan olib chiqsa bo‘ladi, faqat birdamlikda yordami qo‘lini cho‘zsak kifoya.
Xulosa qilib aytganda, hech kim bu yo‘lga o‘z istagi bilan kirib qolmaydi. Og‘ir vaziyatga tushib qolgan insonlarga to‘g‘ri yo‘l ko‘rsatish jamiyatimizdagi har bir inson oldida turgan masʼuliyatdir. Zotan, adashganlarni to‘g‘ri yo‘lga boshlash, ularning kamchilik va xatolarini birgalikda bartaraf etish azal-azaldan ahillik va hamjihatlikka intilgan halqimizga xos oliy fazilat sanaladi.
Munojat Valiyeva
