“UzAuto Motors” avtomobillarga bo‘lgan talabning ortishi yuzasidan fuqarolarga murojaat qildi
Mutaxassislarning fikricha, odamlar yengil avtomobillarni yuqori likvidli investisiya vositasi deb bilishadi.
“UzAuto Motors” O‘zbekistonda avtomobillarga bo‘lgan talabning anomal o‘sishi, global muammolar kuchayganini hisobga olib, “Chevrolet Lacetti”, “Cobalt”, “Damas” va “Labo” avtomobillariga shartnomalar qabul qilish vaqtincha to‘xtatilganini e’lon qilib xaridorlarga murojaat yo‘lladi.
Ma'lum bo`lishicha, yarimo‘tkazgichlarning global yetishmovchiligi va logistika inqirozi shuningdek geosiyosiy turbulentlik butun dunyo bo‘ylab avtomobil sanoatini davomli inqirozga olib kelgan. Mikrochiplar tanqisligi, yetkazib berish zanjirining uzilishi va o‘zaro sanksiyalarning ta’siri ko‘plab avtomobil ishlab chiqaruvchilarni ishlab chiqarish hajmini kamaytirishga, komplektasiyalarni qisqartirishga va hatto zavodlar faoliyatini to‘liq to‘xtatishga majbur qilgan.
Shuningdek, inqiroz natijasida butun dunyo bo‘ylab avtomobil yetishmovchiligi va uzoq kutish vaqtlari yuzaga keldi. Yevropada xaridorlar o‘z avtomobillarini 22 oygacha kutishlariga to‘g‘ri kelmoqda, navbatlar 2 yilgacha cho‘zilgan.
Ta’kidlanishicha, Janubiy Koreyada ham xuddi shunday holat kuzatilmoqda. Shu bilan birga, dunyodagi inqirozlar avtomobillar narxiga ham sezilarli darajada ta’sir o‘tkazgan – faqatgina O‘zbekistondagi avtomobil brendlari o‘z narxlarini joriy yilning oktyabr oyidan boshlab o‘rtacha 8 foizdan ko‘proqqa oshirdi.
“Joriy yil davomida “UzAuto Motors” yiliga 300 ming avtomobilni ishlab chiqarishni tashkil qilish uchun zavodlarni maksimal ishlab chiqarish quvvatiga keltirdi. O‘tgan yilda ishlab chiqarish hajmi 235 ming dona avtomobilni tashkil etgan bo‘lsa, joriy yilda global inqiroz sharoitida kompaniya ishlab chiqarish hajmini 31 foizga oshirdi. Yanvar oyidan to hozirgi kunga qadar 310 ming donadan ortiq avtomobil ishlab chiqardi”, – deyiladi xabarda.
Joriy yilda O‘zbekiston iqtisodiyotining o‘sishi va avtomobillar uchun narxlarning arzonligi sabab “Chevrolet” avtomobillariga bo‘lgan talabning g‘ayritabiiy o‘sishi kuzatildi. Mutaxassislarning fikricha, mamlakatimiz fuqarolari yengil avtomobillarni yuqori likvidli investisiya vositasi deb bilishadi. O‘tgan yili tuzilgan o‘rtacha oylik shartnomalar soni 21 000 tani tashkil etgan, joriy yilning noyabr oyida 76 000 dan ortiq shartnoma tuzilgan.
Davlat Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati (DYHXX) ma’lumotlariga ko‘ra, 2022-yilda sotib olingan 90 000 dan ortiq avtomobil (yillik ishlab chiqarish hajmining deyarli uchdan bir qismi) xaridorlar tomonidan qayta sotilgan. Iqtisodiy tadqiqotlar markazi tomonidan o‘tkazilgan tahlillar “olib-sotarlar” sonining ko‘payganini tasdiqlaydi. Unga ko‘ra kelishuvlar soni o‘tgan oyga nisbatan 41 foiz, o‘tgan yilning noyabr oyiga nisbatan esa 2,3 barobarga ko‘paygan. Shubhasiz, “olib-sotarlar”ning bunday yuqori ulushi oddiy xaridorlarning kutish vaqtiga ta’sir o‘tkazgan va bozorda sun’iy tanqislikni yuzaga keltirgan.
“UzAuto” kompaniyasi tomonidan “General Motors” bilan 2023-yilda dunyodagi inqiroz sharoitida ishlab chiqarish hajmini yiliga 500 ming dona avtomobilgacha oshirish bo‘yicha kelishuvga erishgan. Bu uzoq vaqt hamda investisiyalarni ham talab qiladi.
