"Ruslar bizdan farq qiladi. Lekin bizga ular kerak, ularga esa biz" — Nikolya Sarkozi

 

Fransiyaning sobiq prezidenti Nikolya Sarkozi o‘zining “Urushlar vaqti” nomli yangi kitobining chiqishi munosabati bilan Le Figaro gazetasiga katta intervyu berdi. Unda Sarkozi 2008-yilda Vladimir Putinni Tbilisidan tanklarni olib chiqishga qanday ishontirgani va nima uchun u Rossiya prezidenti bilan muloqot zarurligiga ishonch hosil qilgani haqida gapirib berdi. Shuningdek, Sarkozi yana bir bor Ukrainaning Yevropa Ittifoqi va NATOga kirishiga qarshi chiqdi. Meduza ushbu intervyudan asosiy iqtiboslarni keltirdi.

 

2008-yilda Rossiyaning Gruziyaga bostirib kirishi haqida

 

Ruslar — bu slavyanlardir. Ular bizdan farq qiladi. O'rtamizdagi munozara har doim qiyin va bizning umumiy tariximizda har doim ko'p tushunmovchiliklarga sabab bo'lgan. Ammo shunga qaramay, biz ularga muhtojmiz va ular bizga kerak. 

 

2008-yilda Yevropa Ittifoqi Kengashiga prezident bo‘lganimda Vladimir Putin bilan chuqur kelishmovchiliklarim bor edi. Men uni Tbilisidan 25 kilometr uzoqlikda joylashgan tanklarni olib chiqishga ishontirdim. Biroq u Gruziyaga bostirib kirdi. Ammo shu bilan birga, Angela Merkel bilan birgalikda biz uning "qizil chiziqlari" haqida bilishimizni ko'rsatdik. Shuning uchun ham biz AQShning kuchli bosimiga qaramay, Ukraina va Gruziyani NATOga qo‘shishdan bosh tortdik. Biz Putin uzoq vaqtdan beri Rossiya rahbariyatini vasvasaga solib kelayotgan G‘arbga qarshi kompaniyaga tushib qolishini istamasdik. "Kreml qamal" majmuasi esa eski hikoya. Putin xato qildi. Uning qilgan ishi jiddiy edi va muvaffaqiyatsizlikka olib keldi. Ammo buni aytib, siz harakat qilishingiz va mojarodan chiqish yo'lini topishingiz kerak. Rossiya Yevropaga qo‘shni va shunday bo‘lib qolaveradi, deydi sobiq Fransiya yetakchisi

 

Putin va u bilan muzokaralar olib borish imkoniyati haqida

 

Biz "urushsiz urush olib borish" g'oyasiga amal qila olmaymiz. Ayniqsa, bu urush davom etsa, strategiyamizga aniqlik kiritishga majbur bo‘lamiz. Diplomatiya, munozara, fikr almashish maqbul yechim topishning yagona vositasi bo'lib qolmoqda. Murosasiz, hech narsa ishlamaydi va biz har qanday vaqtda hamma narsa nazoratdan chiqib ketishini xavf ostiga qo'yamiz. Bu dahshatli oqibatlarga olib kelishi mumkin. 

 

Ukrainani qo'llab-quvvatlash haqida

 

Ukrainani oxirigacha qo'llab-quvvatlash haqidagi ittifoqchilarning bayonotlari nimani anglatadi? Bu Donbassning Ukrainaga qaytishi haqidami? Qrimni ham qaytarmoqchimisiz? Yoki Moskvaga borasizmi? 2014-yilda Qrimning anneksiya qilinishi xalqaro huquqning ochiqdan-ochiq buzilishi edi. Ammo 1954-yilgacha rus bo'lgan va aholining ko'pchiligi o'zini doimo ruscha his qilgan hudud haqida gap ketganda, menimcha, o'tmishga qaytish xayoliydir. Menimcha, xalqaro hamjamiyatning qat'iy nazorati ostida tashkil etilgan referendum hozirgi vaziyatni o'rnatish uchun zarur deb hisoblayman. 

 

Ukraina o'zidan nohaq tortib olingan narsani qaytarishga harakat qilmoqda. Ammo agar ular buni uddalay olmasalar, mojaroni muzlatish o'rtasida tanlov qoladi — bu biz bilganimizdek, tez orada yangi qurolli mojaroga olib keladi — va yana qattiq xalqaro nazorat ostida, yakuniy va shaffof hal qilish uchun referendumlar o'tkazish kerak.

 

Ukrainaning Yevropa Ittifoqi va NATOdagi istiqbollari haqida

 

Avvalo, Ukrainaning maqsadi nima ekanligini kelishib olishimiz kerak. Yevropa Ittifoqiga qo'shilasizmi? Men bunday deb o‘ylamayman. Sababi Ukraina G‘arb va Sharq o‘rtasidagi bog‘lovchi davlatdir. U ular bilan qolishi kerak. Biz bajarmaymiz, shu sababli yolg'on va'dalar beramiz. Xuddi shu va'dalar Turkiyaga o'n yillar davomida berilgani kabi.

 

Ammo gap faqat Ukrainaning tayyor emasligida emas balki va Yevropa Ittifoqiga kirish mezonlariga javob bermasligida hamdir. Ukraina neytral davlat bo'lib qolishi kerakligida ham. Bu betaraflik qanday qilib haqorat bo'lishi mumkinligini tushunmayapman. Bundan tashqari, u har qanday yangi tajovuz xavfidan himoya qilish uchun favqulodda xavfsizlik kafolatlarini ta'minlaydigan xalqaro shartnomalar bilan ta'minlanishi mumkin, deydi Sarkozi.