Dunyoda gender tengligi susaymoqda

Dunyo bo‘yicha ayollar rahbarlik lavozimlarida ishtirok etish darajasi so‘nggi uch yil ichida ketma-ket kamayib bormoqda. Ma’lumotlar Jahon iqtisodiy forumining 2024-yilgi global gender tafovuti bo‘yicha hisobotida keltirilgan.

 

Hisobotda 148 mamlakat iqtisodiyoti tahlil qilingan. Unda aytilishicha, ayollar umumiy ishchi kuchining 41,2 foizini tashkil etsa-da, rahbarlik lavozimlarida ularning ulushi atigi 28,8 foizni tashkil etmoqda.

 

2015–2024-yillar oralig‘ida ayollar ulushi yuqori rahbarlik pog‘onalarida 25,7 foizdan 28,1 foizgacha oshgan bo‘lsa-da, 2022-yildan boshlab bu o‘sish sekinlashgan, hattoki pasaya boshlagan.

 

Umuman olganda, global gender tafovuti 68,8 foizgacha qisqargan — bu COVID-19 pandemiyasidan beri eng sezilarli natijadir. Biroq hozirgi sur’atlar bilan to‘liq tenglikka erishish uchun hali 123 yil kerak bo‘ladi.

 

Gender tengligida eng yuqori o‘rinlarni quyidagi davlatlar egallamoqda:

 

Islandiya — 92,6 foiz (16 yildir yetakchi o‘rinda)

 

Finlyandiya — 87,9 foiz

 

Norvegiya — 86,3 foiz

 

Buyuk Britaniya — 83,8 foiz 

 

Yangi Zelandiya — 82,7 foiz

 

LinkedIn tomonidan taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, ayollar erkaklarga qaraganda 20 foizga ko‘proq turli sohalarda malaka oshirishga moyil, bu esa ularni, ayniqsa sun’iy intellekt ta’sirida o‘zgarayotgan iqtisodiyotda noyob o‘rinlarda yetakchilik qilishga tayyorlaydi.

 

Biroq shunga qaramay, ayollar kompaniyalar boshqaruvida kamroq vaqt qolishadi:

 

ayollar rahbarlik lavozimlarida o‘rtacha 5,2 yil ishlaydi, erkaklar esa 8,1 yil.

 

Ukraina misoli:

Ukraina hukumati 2030-yilgacha bo‘lgan maoshlar bo‘yicha gender tafovutini kamaytirish strategiyasini tasdiqlagan. Mamlakatda ayollar va erkaklar o‘rtasidagi ish haqi tafovuti 18,6 foizni tashkil etadi — bu global o‘rtachadan pastroq, biroq Yevroittifoqdagi ko‘plab mamlakatlardan yuqoriroq.