Olimlar Ebola virusining Yevropaga tarqalish xavfini 92 foiz deb baholadi
Yapon olimlari hisob-kitoblariga ko‘ra, Ebola virusining xalqaro aviaqatnovlar orqali Yevropaga kirib kelish ehtimoli yuqori bo‘lib, eng katta xavf Belgiyada qayd etilgan.
Yaponiyalik olimlar Ebola virusining Kongo Demokratik Respublikasi va Ugandadan xalqaro aviaqatnovlar orqali boshqa mamlakatlarga kirib kelish xavfini baholadi. Bu haqda RIA Novosti xabar berdi.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, virusning aviatsiya orqali kirib kelish ehtimoli eng yuqori davlat Belgiya bo‘lib chiqdi.
Tadqiqot mualliflari — Yaponiya Milliy yuqumli kasalliklar instituti hamda Tokio universiteti mutaxassislari — infeksiyaning xalqaro aviaqatnovlar orqali ehtimoliy tarqalishini modellashtirgan.
Hisob-kitoblar 2024-yil may oyidagi yo‘lovchi oqimlari haqidagi ma’lumotlarga asoslangan bo‘lib, ular 11 264 ta aeroport, 569 741 ta aviamarshrut va 329 milliondan ortiq yo‘lovchini qamrab olgan. Tadqiqotchilar boshlang‘ich nuqta sifatida Kinshasadagi Ndjili xalqaro aeroportini tanlagan.
Shundan so‘ng boshqa aeroportlargacha bo‘lgan “samarali masofa” hisoblab chiqilgan. Mazkur ko‘rsatkich geografik masofani emas, balki aviaqatnovlar, yo‘lovchi oqimlari va tranzit qatnovlar orqali o‘zaro bog‘liqlik darajasini ifodalaydi.
Olingan ma’lumotlar asosida olimlar 30 kun ichida kamida bitta Ebola bilan kasallangan shaxsning aviatsiya orqali mamlakatga kirib kelish ehtimolini baholagan.
Natijalarga ko‘ra, eng yuqori xavf Belgiyada qayd etilgan — 77,7 foiz. Fransiyada bu ko‘rsatkich 77,5 foizni, Janubiy Afrika Respublikasida esa 75,3 foizni tashkil qilgan. Modelning yuqori chegarasi bo‘yicha hisoblanganda esa Belgiyada xavf 92 foizga, Fransiyada 91,9 foizga va JARda 90,5 foizga yetgan.
Xavf darajasi yuqori bo‘lgan davlatlar o‘ntaligiga Keniya, BAA, Turkiya, Uganda, Hindiston, Kot-d’Ivuar va Kanada ham kirgan. Turkiyada ko‘rsatkich 69,8 foizni, modelning yuqori chegarasi bo‘yicha esa 86,7 foizni tashkil etgan. Kanadada esa bu ko‘rsatkichlar mos ravishda 64,2 va 82,3 foiz bo‘lgan.
Tadqiqot mualliflari ushbu baholar infeksiyaning mamlakatga kirib kelish xavfini anglatishini, biroq virus kirib kelganidan keyin uning mahalliy miqyosda tarqalish xavfini aks ettirmasligini ta’kidlagan.
Bundibugyo shtammiga mansub Ebola isitmasi may oyi o‘rtalarida Kongo Demokratik Respublikasi va Ugandada qayd etilgan. Shundan so‘ng Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti vaziyatni boshqa davlatlar uchun xavf tug‘diruvchi favqulodda holat deb baholagan hamda virusning mintaqaviy tarqalish xavfini yuqori darajada deb e’lon qilgan.
So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, Kongoda Ebola bilan kasallanishning tasdiqlangan holatlari soni 800 tadan oshgan. Ulardan kamida 192 tasi o‘lim bilan yakunlangan.
