BMT Sudandagi RSF qurolli guruhi harakatlarini genotsid sifatida baholadi
BMT missiyasi joriy yil fevralida e’lon qilgan hisobotida ham Al-Fashir bosib olinganida arab bo‘lmagan jamoalarga qarshi sodir etilgan ommaviy qotilliklarda genotsid alomatlari mavjudligini qayd etgan edi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining (BMT) Sudandagi Faktlarni aniqlash missiyasi Tezkor harakat kuchlarining (RSF) Shimoliy Darfurdagi Al-Fashir shahrida sodir etgan ommaviy qotilliklari, ayollar va qizlarni o‘g‘irlashi, guruh bo‘lib zo‘rlash hamda aholini ataylab ochlikka mahkum etish harakatlari genotsid belgilariga ega ekanini ma’lum qildi, deya xabar bermoqda Reuters.
Hisobotda qayd etilishicha, Sudan armiyasi bilan uch yildan ortiq davom etayotgan fuqarolar urushida qatnashayotgan RSF o‘tgan yili uzoq davom etgan qamaldan so‘ng Al-Fashirni egallab olgan. Missiya to‘plagan dalillarga ko‘ra, shahar qamali davomida gumanitar yordam yetkazilishiga to‘sqinlik qilingan, oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlari o‘qqa tutilgan va ochlik urush quroli sifatida qo‘llangan.
Tirik qolganlarning ko‘rsatmalarida zo‘ravonliklar ko‘lami ham aks etgan. Ularning aytishicha, ayrim ayollar va qizlar yaqinda o‘ldirilgan tinch aholi, jumladan, oila a’zolarining jasadlari yotgan xonalarda zo‘rlangan.
BMT missiyasi avvalroq, joriy yil fevralida e’lon qilgan hisobotida ham Al-Fashir bosib olinganida arab bo‘lmagan jamoalarga qarshi sodir etilgan ommaviy qotilliklarda genotsid alomatlari mavjudligini qayd etgan edi. Yangi hisobotda esa keng ko‘lamli qotilliklar, ommaviy zo‘rlashlar va ataylab ochlikka mahkum etish oldindan rejalashtirilgan siyosatning bir qismi bo‘lgani haqidagi qo‘shimcha dalillar keltirilgan.
RSF o‘ziga qo‘yilgan ayblovlarni rad etib, bunday da’volar dushmanlari tomonidan to‘qib chiqarilganini bildirdi.
Shu bilan birga, BMTning Inson huquqlari bo‘yicha oliy komissari Volker Turk Shimoliy Kordofan shtatining Al-Ubayd shahri atrofida ham shunga o‘xshash gumanitar falokat yuzaga kelayotganidan ogohlantirdi. Uning idorasi hududda sudsiz qatl etish, odam o‘g‘irlash, qiynoqlar va jinsiy zo‘ravonlik holatlarini hujjatlashtirgan.
BMT Inson huquqlari kengashi zo‘ravonliklarni qoralab, Al-Ubayd atrofida sodir etilgan ehtimoliy huquqbuzarliklar yuzasidan shoshilinch tekshiruv boshlashga qaror qildi. Buyuk Britaniya va boshqa davlatlar esa RSF ushbu hududga kuch to‘playotgani fonida keng ko‘lamli vahshiyliklar sodir etilishi xavfi haqida ogohlantirdi.
BMT Faktlarni aniqlash missiyasi raisi Muhammad Chande Usmon Al-Fashirda qayd etilgan qamal, fuqarolik infratuzilmasiga hujumlar, gumanitar yordamga to‘sqinlik qilish va tinch aholiga nisbatan keng ko‘lamli zo‘ravonliklar jiddiy ogohlantirish bo‘lib xizmat qilishini ta’kidladi.
