Жаҳон

Нега Венгрия Украинага ёрдам беришга шошилмаяпти?

Айрим экспертлар буни Будапшетнинг Киевга шахсий адовати сифатида баҳолашмоқда.

Нега Венгрия Украинага ёрдам беришга шошилмаяпти?

 

Россиянинг Украинага босқинидан кейин Венгрия Европа Иттифоқининг Киевни қўллаб-қувватлаш бўйича ташаббусларини бир неча бор тўсиб қўйди ва яқинда Брюсселнинг 2023 йилда макроиқтисодий ёрдам кўрсатишига вето қўйди. 

 

“Вето ўйини”, “жиннилик”, “бетартиб ҳаракатлар”. Булар Венгриядаги мустақил журналистлар томонидан Будапештнинг 2023 йил учун Украинага Европа Иттифоқи макроиқтисодий ёрдами бўйича келишувдан бош тортганини изоҳлашда қўллаган ибораларнинг бир қисмидир. Шу билан бирга, бош вазир Виктор Орбан бу вето ёки шантаж эмаслигига ишонтиришга уринган.

 

“Венгрия Украинага молиявий ёрдам беришга тайёр — икки томонлама асосда”, — деб ёзди Орбан Twitter’да.

 

Натижада ЕИ 15-16 декабрь кунлари бўлиб ўтиши режалаштирилган Брюсселдаги саммит арафасида Киевга 18 млрд евро миқдорида ёрдам пакети бўйича келишиб олди. Аммо бу Венгрия бош вазирининг Киев билан боғлиқ Европа Иттифоқи қарорларини биринчи марта тўсиб қўйиши  эмас эди.

 

Украинада уруш бошланганидан кейин Будапешт ва Киев ўртасидаги муносабатларда муаммолар қайта-қайта пайдо бўлди. Венгрия Россия босқинини қоралашга ва Москванинг ҳаракатларини халқаро ҳуқуқнинг бузилиши сифатида тан олишга шошилмади.

 

Орбан “Бу бизнинг урушимиз эмас” дейишни яхши кўради ва Россиянинг Украина билан урушини “иштирокчилар томонидан ҳал қилиниши керак бўлган можаро” деб ҳисоблайди.

 

Яқинда Бош вазир шундай деди: “Венгрия Россия ва Марказий Европа ўртасида биз ҳозир Украина деб атайдиган суверен давлат сақланиб қолишидан манфаатдор”.

 

Шунга қарамай, Европа Иттифоқининг Россияга қарши санкцияларининг аксарияти Венгрия томонидан қўллаб-қувватланди. Фақат Россиянинг Украинага бостириб киришини қораламаган Рус православ черкови Патриархи Кириллга қарши режалаштирилган чекловларга Будапешт томонидан вето қўйилган. Орбан, шунингдек, Украинага қурол етказиб беришни қўллаб-қувватлашдан бош тортди.

 

Шу билан бирга, санкцияларни қўллаш нуқтаи назаридан, сиёсатчи Венгрия учун кенг истиснолар, хусусан, Россия нефтидан воз кечиш бўйича ҳам музокаралар олиб борди. Сўнгги пайтларда Будапешт доимий равишда Европа Иттифоқининг Россияга қарши санкциялари ўз иқтисодиётини вайрон қилаётганини даъво қилиб келади.

 

Орбан яқин ўтмишда Украинанинг дўсти эди

 

Шу ўринда унинг Украинага нисбатан муносабати сабаблари ҳақида савол туғилади. Негаки, Орбан бир пайтлар Евро-Атлантика алоқаларини ривожлантиришга интилаётган демократик Украинанинг фаол тарафдори ҳисобланган. Масалан, 2008-йилда НАТОнинг Бухарестдаги саммити ҳамда тўрт ойдан кейин Россия-Грузия урушидан сўнг ўша пайтда мухолифатдаги сиёсатчи бўлган Виктор Орбан Украина ва Грузияни иттифоққа қабул қилмаслик қарорини танқид қилганди.

 

Бироқ 2010 йилда бош вазир бўлгач, унинг фикри ўзгарди. Будапешт ва Киев ўртасида Транскарпат минтақасидаги венгер озчилиги бўйича келишмовчиликлар пайдо бўлди — ўша пайтда у ерда деярли 200 минг венгер яшаган, бугунги кунда улар тахминан 130 мингга яқин. Венгрия ҳукумати, хусусан, украин тили ҳақидаги қонундан норози эди. Қонундан мақсад Украинада рус тилининг таъсирини сусайтириш бўлган, аммо Будапешт қонунни венгер озчилигига ҳам қаратилган деб ҳисоблади.

 

Венгрия ҳар доим қўшни мамлакатларда яшовчи этник венгерларнинг аҳволига катта эътибор қаратган. Бироқ 2010 йилдан кейин Орбан бу масала бўйича одатий сиёсатдан қисман четга чиқди. 2014 йилда, Россия Қримни аннекция қилганидан бир неча ҳафта ўтиб, у асосий нутқида Украинадаги венгерларнинг ўз-ўзини бошқариш ва жамоавий ҳуқуқларини, шунингдек, улар учун икки фуқаролик ҳуқуқини талаб қилди.

 

Киевнинг венгер озчилигига нисбатан сиёсатидан норозилиги туфайли Будапешт 2017 йилдан бери НАТОнинг Украина билан ҳамкорлик қилиш лойиҳаларига бир неча бор вето қўйган.

 

АҚШ Яқин Шарққа яна бир авиаташувчи кемасини юборди: Арабистон денгизида 3 та авиаташувчи жамланди

АҚШ Яқин Шарққа яна бир авиаташувчи кемасини юборди: Арабистон денгизида 3 та авиаташувчи жамланди

Минтақадаги ҳарбий-денгиз кучлари таркибига 13 та эсминец ва иккита крейсер ҳам киради.

Трампнинг Хитойга сафари: Ким Чен Ин билан учрашув ўтказилиши мумкин

Трампнинг Хитойга сафари: Ким Чен Ин билан учрашув ўтказилиши мумкин

Трамп 2017–2021 йиллардаги президентлик муддати давомида Ким Чен Ин билан бир неча бор учрашган.

Умра зиёрати ортидан муаммо: 100 дан ортиқ қирғизистонлик Тошкентда қолиб кетди

Умра зиёрати ортидан муаммо: 100 дан ортиқ қирғизистонлик Тошкентда қолиб кетди

Уларнинг манзилига етиб бориши учун ҳар биридан қўшимча 400 доллар талаб қилингани айтилмоқда.

Қозоғистонда илк тажриба: сунъий интеллект қонун лойиҳасини ишлаб чиқди

Қозоғистонда илк тажриба: сунъий интеллект қонун лойиҳасини ишлаб чиқди

Ҳужжат болаларнинг рақамли ва ахборот хавфсизлигини таъминлашга қаратилган.

Коррупция можароси: Қозоғистон Президенти Миллий хавфсизлик қўмитаси раҳбарини алмаштирди

Коррупция можароси: Қозоғистон Президенти Миллий хавфсизлик қўмитаси раҳбарини алмаштирди

Бу қарор йирик давлат компаниялари раҳбарлари коррупцияга оид гумонлар билан ҳибсга олинганидан бир неча кун ўтиб қабул қилинди.

Россия меҳнат бозорида ўзбекистонликлар етакчи: тўққиз ойлик статистика эълон қилинди

Россия меҳнат бозорида ўзбекистонликлар етакчи: тўққиз ойлик статистика эълон қилинди

Тўққиз ойда 1,5 миллиондан ортиқ фуқаро ушбу мақсадда мамлакатга кирган.

Иорданияда черковга қилинган ҳужум: уч нафар эркак ўлим жазосига ҳукм қилинди

Иорданияда черковга қилинган ҳужум: уч нафар эркак ўлим жазосига ҳукм қилинди

Ҳужум 23 октябрь куни юнон православ черковида дафн маросими вақтида содир бўлганди.

Ҳиндистон–Хитой зиддияти: Деҳли тоғли ҳудудларда жанговар тайёргарликни кучайтирмоқда

Ҳиндистон–Хитой зиддияти: Деҳли тоғли ҳудудларда жанговар тайёргарликни кучайтирмоқда

Ҳиндистон–Тибет чегара полицияси таркибидаги махсус бўлинмалар яқин масофадаги жанглар, тоғли ҳудудларда ҳаракатланиш ва дронлардан фойдаланиш бўйича тайёргарликдан ўтказилмоқда.