Маклер ишончлими ёки риелтор?
Кўпчилик ҳозирда уй-жой олди-сотдиси учун маклер билан боғланади. Лекин улар қай даражада ишончли, ишингизни қонунан ҳал этиб бера оладими?

Бундай олди-сотдиларни бугунги кунда интернет тармоғи орқали ҳам амалга ошириш мумкин. Лекин у ерда ҳам деярли барча эълонларни маклерлар банд қилиб, ўз “оталиғи”га олган. Масалан, Olx.uz ва шунга ўхшаган сайтларда харидорнинг сотувчи билан топишиши жуда қийин. Ҳайратланарлиси, қайси эълонга қўнғироқ қилманг, фақат бир киши билан боғланасиз. Унинг «исми» —МАКЛEР.
Уй олиш ва ижара қидиришда қийналаётган мижозлардан баъзида турли хил гапларни эшитиб қоламиз. Уй ҳужжатларини расмийлаштиришда муаммо бўлаётгани, баъзи маклерлар томонидан битта уй бир пайтнинг ўзида икки харидорга пулланганини эшитиб ёқангизни ушлайсиз. Қолаверса, уларнинг хизмат нархи ҳам анча баланд. Бу, айниқса, ижарада турадиган талабалар норозилигига сабаб бўлмоқда.
Шахсан ўзим талаба бўлганим учун уларнинг ҳолатидан хабардорман. Маклерларнинг найрангига чув тушган пайтларим ҳам бўлган. Масалан, курсдошларим билан бирликда бир уйни ижарага олиб, талаб қилинган икки ойлик ижара пулини олдиндан берганмиз. Ҳали бир ой ҳам яшамасдан янги йил байрами сабаб ҳаммамиз вилоятга, уйимизга кетдик. Қайтиб келсак, биз яшайдиган ижара уйга бошқа одамлар қўйилибди. Бизни ҳатто огоҳлантиришмаган ҳам, кўч-кўронимизни балконга улоқтириб юборишган. Ўша аёзли кунда кеч 2 гача кўчада оёқ-қўлимиз музлаб ўтирганмиз. Кейинчалик билсак, маклер қаллоблик қилган экан: биздан олдиндан икки-уч ойлик ижара пулини олиб, уни уй эгасига бермай қуённинг суратини чизган экан.
Бундай шароитда давлат рўйхатидан ўтган риелторлик марказлари билан иш тутган маъқул. Улар сотувчи ва харидор ўртасида кўприк вазифасини ўтайди. Агар қандайдир муаммо пайдо бўлиб қолса ҳам уларнингманзили аниқ, қаерга ва кимга мурожаат қилганингизни биласиз.
Риелторлик марказларининг уй-жой олди-сотдисидаги улуши 3 фоизни ташкил этади. Ва бу қайси тарафдан олиниши келишувга боғлиқ бўлади. Ижара уй олишда риелторга 25 фоиз улуш берасиз, маклерлар эса 50 фоиз ҳақ талаб қиляпти. 25 фоиз тўлаб риелтор билан ишлаган яхшими ёки 50 фоиз бериб маклер билан — бу, албатта, сизу бизнинг танловимиз. Хўш, сиз кимни танлаган бўлардингиз?
Достонбек Бахтиёрзода







