Жаҳон

“Асаблари титраётган иблис” ёхуд қўрқинчли фильмлар яратувчи ижодкор

30 апрель — даниялик кинорежиссор Ларс Фон Триер таваллуд топган кун.

“Асаблари титраётган иблис” ёхуд қўрқинчли фильмлар яратувчи ижодкор

 

Бугун, 30 апрель дунёга машҳур даниялик кинорежиссёр Ларс Фон Триернинг таваллуд топган кун. Уни кўпчилик “Фаустона қалб апоколипсиси” ёки “асаблари титраётган иблис” деб атайди.

 

Режиссёрнинг фильмларида энг асосий мавзу бу  — инсон ичидаги иблислардир. Улар ўзларини бошқа бир иблисга нисбатан муносабатлари, ўзларининг идроксиз равишда ҳаддан ташқари оғриқ ва азоблар орқали намоён қилади. Ва ушбу ёвузликнинг бошчиси ва асосий сабабчиси сифатида ҳар доим аёл образи туради. Унинг фильмларида аёл қаҳрамонлар қандайдир тарзда ердаги ҳаётнинг асоси сифатида ёвузликни мутлақлаштираётгандек туюлади.

 

Сўзсизлик, шафқатсизлик

 

У фильмларида зўравонликни, хўрлаш, азоб-уқубатлар ва қурбонлик мавзуларини усталик билан тасвирлайди. Унинг ўзи таъкидлаганидек, кинода мутлақ ёвузликни тасвирлаш жуда осон, чунки ёвузлик принспиал жиҳатдан визуал хусусиятга эга. Аммо эзгуликнинг визуал тимсоли доимо зерикарли ва ёлғон кўринишда.

 

Триер фильмларидаги гипностик видеолар кетма-кетлиги

 

Триер томошабинга ўз ғояларини тўлақонли тарзда сингдириш учун гипностик видеотасвирларни секинлаштирган ҳолда тақдим этади. Бу нарса унинг бошланишида ва баъзи саҳналарида кўриш мумкин. Айнан ўша кадрлар Пҳантом кемаралари томонидан сониясига минг квадрат частотода суратга олинган, натижада эса томошабинни онгсизлик оқими билан юзлантиради.

 

Ларс фон Триер Данияда туғилган ва шу давлатда режиссёрлик таълимини олган. Унинг санъат эстетикаси ва услуби шимолий Европа азалий санъаткорлари фалсафаси билан ҳамоҳанг. Шунинг учун ҳам уни “скандинавия нуари” асосчиси дейишади.

 

Унинг илк фильми нуар жанрининг классик қонунларига бўйсунган ҳолда тасвирга олинган, лекин баъзи саҳналарида эса немис экспрессионизмдан илҳомланганини ҳам сезиш мумкин.

 

Новоторлик: “Догма 95”

 

Режиссёр «Королевство» фильмини суратга олаётган пайтда техника ва услуб томошабин учун сюжет ва персонажларга қараганда муҳим эмас деган хулосага келади. У ижодий фикр эркинлиги учун қатъий аскетизм тамойилларига таяна бошлайди. Ва шу орқали “Догма 95” (монтаждаги ирратионаллик, фильмлар худди репортаж-хабардек туюлиши) пайдо бўлади.

 

Трилогиялар

 

Режиссёр бир неча марта фильмларни трилогиялаштирилган. Улардан биринчиси — «Э-трилогияси».

 

Иккинчи трилогияси эса болаларнинг севимли китоби “Олтин юрак” трилогияси соф қалбли инсонлар ҳақида. Кейинги трилогияси тугалланмаган бўлиб “АҚШ—имкониятлар мамлакати” деб номланади. Шу трилогиянинг фильми умуман суратга олинмаган, айрим фильмларда режиссёрнинг Америкага нисбатан қисман  нафратини сезиш мумкин.

 

Муаллиф сўнгги фильмларини бирлаштирмаган, лекин биз уни шартли равишда бирлаштириб, “Депрессия трилогияси” деб номлашимиз мумкин.

 

Триер фильмларида, албатта, бир ҳикоя қилувчи (гипнозчи, машҳур рассом ёки Триернинг ўзи) туради, унинг сўзларига қараганда, овозли ҳикоя қилиш томошабинни олдинда улкан бир даҳшат кутиб турганлигини кўрсатиши билан, иккинчи томондан кинони санъатнинг бошқа турлари: адабиёт, театр ёки мусиқага яқинлаштиради.

 

Хулоса қилиб шуни айтиш мумкинки, Триер инсоният маданий тафаккурининг альтер-эгоси. Биз айтишга ийманадиган, қайсидир маънода уяладиган ҳақиқатларни Ларс Фон Триер ошкора баён қилади.

 

Самандар Эгамбериев

Хабиб Нурмагомедов БААда музокара ўтказди: укаси ва унинг жамоадошлари озод қилинди

Хабиб Нурмагомедов БААда музокара ўтказди: укаси ва унинг жамоадошлари озод қилинди

Усмон Нурмагомедов БААда собиқ UFC чемпиони Мераб Двалишвили билан боғлиқ муштлашув иши бўйича олти ойга қамоқ жазосига ҳукм қилинган эди.

АҚШ Яқин Шарққа яна бир авиаташувчи кемасини юборди: Арабистон денгизида 3 та авиаташувчи жамланди

АҚШ Яқин Шарққа яна бир авиаташувчи кемасини юборди: Арабистон денгизида 3 та авиаташувчи жамланди

Минтақадаги ҳарбий-денгиз кучлари таркибига 13 та эсминец ва иккита крейсер ҳам киради.

Трампнинг Хитойга сафари: Ким Чен Ин билан учрашув ўтказилиши мумкин

Трампнинг Хитойга сафари: Ким Чен Ин билан учрашув ўтказилиши мумкин

Трамп 2017–2021 йиллардаги президентлик муддати давомида Ким Чен Ин билан бир неча бор учрашган.

Умра зиёрати ортидан муаммо: 100 дан ортиқ қирғизистонлик Тошкентда қолиб кетди

Умра зиёрати ортидан муаммо: 100 дан ортиқ қирғизистонлик Тошкентда қолиб кетди

Уларнинг манзилига етиб бориши учун ҳар биридан қўшимча 400 доллар талаб қилингани айтилмоқда.

Қозоғистонда илк тажриба: сунъий интеллект қонун лойиҳасини ишлаб чиқди

Қозоғистонда илк тажриба: сунъий интеллект қонун лойиҳасини ишлаб чиқди

Ҳужжат болаларнинг рақамли ва ахборот хавфсизлигини таъминлашга қаратилган.

Коррупция можароси: Қозоғистон Президенти Миллий хавфсизлик қўмитаси раҳбарини алмаштирди

Коррупция можароси: Қозоғистон Президенти Миллий хавфсизлик қўмитаси раҳбарини алмаштирди

Бу қарор йирик давлат компаниялари раҳбарлари коррупцияга оид гумонлар билан ҳибсга олинганидан бир неча кун ўтиб қабул қилинди.

Россия меҳнат бозорида ўзбекистонликлар етакчи: тўққиз ойлик статистика эълон қилинди

Россия меҳнат бозорида ўзбекистонликлар етакчи: тўққиз ойлик статистика эълон қилинди

Тўққиз ойда 1,5 миллиондан ортиқ фуқаро ушбу мақсадда мамлакатга кирган.

Иорданияда черковга қилинган ҳужум: уч нафар эркак ўлим жазосига ҳукм қилинди

Иорданияда черковга қилинган ҳужум: уч нафар эркак ўлим жазосига ҳукм қилинди

Ҳужум 23 октябрь куни юнон православ черковида дафн маросими вақтида содир бўлганди.