Иқлим ўзгариши меъморий ёдгорликларга таҳдид солмоқда

 

Иқлим ўзгариши сабабли жаҳон меъморчилигининг намунаси бўлган Потсдамдаги Сансуси саройи ва боғи катта хавф остида.

 

XVIII асрда бу Пруссия қироли Буюк Фридрихнинг ёзги қароргоҳи бўлган. Пруссия қироли уни Сансуcи — "беташвиш жой" деб атаган. 

 

 

Ҳар йили Сансуcи саройига миллионга яқин сайёҳ ташриф буюради.

 

Иқлим ўзгариши туфайли у алоҳида қаровга муҳтож. Боғ директори Майкл Родернинг айтишича, иқлим исишининг таъсири тахминан ўн йил давомида кўзга ташланмоқда, бироқ сўнгги олти йилда янада яққол намоён бўлди.

 

Иссиқликдан тупроқ ва ер ости сувлари қурийди. Дарахтлар ҳам қуриб қолган. 20 йил олдин ўнлаб дарахтлар нобуд бўлган бўлса, бугунги кунда бу рақам бир неча юзга етган.

 

 

Сансуcи саройларининг баъзилари ҳозирда ноқулай об-ҳаво шароитларидан азият чекмоқда. Юқори намлик мебель ва девор қопламаларини йўқ қилади.

 

Бурчаклар кўкарган, моғорланган ва материаллар парчаланмоқда — ҳаммаси иқлим ўзгаришига боғлиқ.

 

Иссиқлик, қурғоқчилик ва кучли ёмғирлар 300 йиллик ландшафтнинг ҳолатига салбий таъсир кўрсатади. Copernicus иқлим ўзгаришини ўрганиш хизмати маълумотларига кўра, август — рекорд даражадаги энг иссиқ ой бўлди. Ўртача ҳарорат 1991-2020 йиллардагидан 0,7°С юқори эди. Ҳарорат рекорди июндан августгача бўлган даврда қайд этилган.

 

 

Август ойида Португалия, Италия, Франция, Шимолий Африка, АҚШнинг маркази ва жанубида жазирама тўлқини кузатилди. Бу океанларга ҳам таъсир қилди. 1980 йилларнинг бошидан бери океандаги сув ҳарорати сезиларли даражада ошди. 2023 йилда у ярим даражадан кўпроқ исинди. Бу ҳам рекорд кўрсаткичдир.

 

Антарктиданинг аксарият қисмида денгиз музларининг концентрацияси ўртача даражадан пастга тушди.