Самарқанддаги Оқбўйра туризм қишлоғида портлаш содир бўлди
15 апрель куни кондаги портлатишлардан сўнг аҳоли уйларига тош бўлаклари тушган, уй деворларида ёриқлар пайдо бўлган ҳамда болалар ва қариялар саросимада қолган.
Самарқанд туманидаги Оқбўйра туризм қишлоғида жойлашган “Миронқул-ИИИ” конида амалга оширилган портлатиш ишлари оқибатида тош парчалари 357 метргача учиб боргани аниқланди. Бу эса белгиланган 300 метрлик хавфсизлик меъёридан ортиқ ҳисобланади. Бу ҳақда Тоғ-конь саноати ва геология вазирлигининг расмий изоҳига таяниб, Kun.uz хабар берди.
Маълум қилинишича, 15 апрель куни ҳудуддаги портлатишлардан сўнг аҳоли уйларига тош бўлаклари тушган, уй деворларида ёриқлар пайдо бўлган ҳамда болалар ва қариялар саросимага тушган.
Вазирлик маълумотига кўра, “Миронқул-ИИИ” кони “Агро Technology Group” МЧЖга Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 1 июлдаги 546-сонли қарори асосида ажратилган. Кейинчалик 2021–2022 йилларда барча зарур хулосалар ва рухсатномалар расмийлаштирилган.
Қайд этилишича, СМ №0107 Ф5-сонли рухсатнома 2022 йил 29 декабрь куни қайта расмийлаштирилган бўлиб, унга кўра корхона 2042 йил 3 июнгача ер қаъридан фойдаланиш ҳуқуқини олган.
Кондаги портлатиш ишлари “Агро Technology Group” МЧЖ ва “Ҳисор Tog” МЧЖ ўртасидаги пудрат шартномаси асосида амалга оширилган. Портлатишни бажарувчи ташкилот инспекция томонидан берилган махсус рухсатномага эга экани таъкидланди.
Расмий ҳужжатларга кўра, давлат экологик экспертизаси хулосаси асосида аҳоли яшаш пунктигача бўлган энг кам хавфсиз масофа 300 метр этиб белгиланган.
Вазирликнинг ўрганишларига кўра, умумий ҳисобда конь билан аҳоли яшаш ҳудуди ўртасидаги масофа 450–500 метрни ташкил этган ва бу меъёрларга мос деб баҳоланган.
Бироқ портлаш оқибатида зарар етган айрим ҳовлилар 357 метр масофада жойлашгани аниқланган.
Вазирлик 2026 йил 15 апрель кунги портлатишда тоғ жинсларининг белгиланган траекториядан чиқиб кетиши “технологик регламентдан четланиш” сифатида баҳоланганини билдирди.
Расмий изоҳда қайд этилишича, портлатиш ишлари йўналтирилган тарзда амалга оширилган бўлса-да, конь-геологик шароитлар ҳамда портлаш энергиясининг нотўғри тақсимланиши сабаб айрим тош парчалари белгиланган ҳудуддан ташқарига учиб кетган.
“Бу ҳолат портлатиш технологиясини янада такомиллаштириш ва хавфсизлик чораларини қайта кўриб чиқиш зарурлигини тасдиқлайди”, — дейилади вазирлик муносабатида.
Шунингдек, етказилган моддий зарар корхона томонидан қоплаб берилгани маълум қилинди.
Вазирлик келгусида портлатиш ҳажмини 10 тоннадан 5 тоннагача камайтириш, портловчи моддалар миқдорини минимал даражага тушириш ҳамда конь массасини юмшатишнинг муқобил ва хавфсизроқ усулларини қўллаш бўйича кўрсатмалар берилганини билдирди.
Бундан ташқари, аҳолини олдиндан огоҳлантириш учун сирена тизимини жорий этиш, турар жойлардаги ёриқлар билан портлатиш ишлари ўртасидаги боғлиқликни аниқлаш мақсадида Сейсмология институти хулосасини олиш режалаштирилган.
Вазирликка кўра, ҳолат юзасидан назорат тадбирлари давом этмоқда. Такрорий қоидабузарликлар аниқланса, ер қаъридан фойдаланиш лицензиясини тўхтатишгача бўлган чоралар кўрилиши мумкин.
