Май ойида сўм курси қандай ўзгарди?
Апрелдаги мустаҳкамланишдан сўнг миллий валюта май ойида долларга нисбатан қадрсизланди. Сўмнинг кунлик тебранувчанлиги эса сезиларли ошди.

Май ойида миллий валюта курсида апрель ойидаги ижобий тенденция давом этмади. Ўтган ой давомида сўм АҚШ долларига нисбатан 0,5 фоизга қадрсизланди. Бу жараён фақат Ўзбекистон валюта бозорига хос бўлмай, дунёнинг кўплаб мамлакатлари валюталарида ҳам кузатилди. Шу билан бирга, май ойида сўм курсининг кунлик тебранувчанлиги сезиларли даражада ошиб, валюта бозоридаги фаоллик кучайганини кўрсатди. Бу ҳақда иқтисодчи Миркомил Холбоев Теlegram-каналида ёзди. Қуйида иқтисодчининг май ойида сўм курсидаги ўзгаришлар юзасидан таҳлили келтирилади.

Апрель ойидаги мустаҳкамланишдан кейин май ойида сўм долларга нисбатан 0,5 фоизга қадрсизланган. Таққослаш учун апрель ойида сўм долларга нисбатан қарийб 2 фоизга мустаҳкамланган эди.Долларнинг мустаҳкамланиши фақат сўм билан эмас, балки аксарият валюталар билан кузатилган. Апрель ойида доллар танлаб олинган 39 та валютадан 32 тасига нисбатан қадрсизланган эди. Май ойида эса танлаб олинган валюталарнинг 25 таси долларга нисбатан қадрсизланган.Апрель ойида энг юқори мустаҳкамланган валюталардан бири бўлган тенге май ойида долларга нисбатан 5 фоизга қадрсизланган. Рубль эса долларга нисбатан мустаҳкамланишда давом этиб, май ойининг ўзида 5,1 фоизга мустаҳкамланган (апрелда 8,1 фоизга мустаҳкамланганди).Йирик валюталардан долларга нисбатан фунт ва иена 1,4 фоизга, франк 0,6 фоизга, евро эса 0,5 фоизга қадрини йўқотган.

Ой давомида сўмнинг кунлик тебранувчанлиги 0,31 фоизни ташкил этиб, апрель ойига нисбатан тебранувчанлик сезиларли кенгайган. Аммо 2025 йилнинг мос ойига нисбатан волотиллик 9,2 фоизга пастроқ шаклланмоқда.

Танлаб олинган валюталар билан таққослаганда, сўм нисбатан паст тебранувчан валюталардан бири бўлиб қолган. Лекин апрель ойи билан таққослаганда сезиларли ўзгариш юз берган. Апрель ойида сўм фақатгина 9 та валютага нисбатан тебранувчанроқ валюта бўлган бўлса, май ойда сўмнинг тебранувчанлиги 16 та валютага нисбатан кенгроқ бўлган. Ой давомида энг тебранувчан валюта Чили песоси бўлган (кунлик тебранувчанлик 0,62 фоиз). Шунингдек, рубль (0,54 фоиз) ҳамда тенге (0,47 фоиз) ҳам юқори тебранувчанлик кузатилган.Йирик валюталардан иена (0,29 фоиз) ҳамда еврода (0,19 фоиз) сўмдан кўра пастроқ тебранувчанлик кузатилган.

Мустаҳкамланиш ва қадрсизланиш орасидаги фарқ кескин ошган. Ҳеч қайси ойда сўм мустаҳкамланган кунларда ўртача кунлик тебранувчанлик 0,51 фоиздан ошмаган эди (ҳатто сўмнинг волотиллиги Кескин кенгайган июнь-сентябрь ойларида ҳам). Яъни май ойида сўм мустаҳкамланган кунларда энг юқори тебранувчанлик қайд этилган.Сўм қадрсизланган кунлар учун ўртача тебранувчанлик эса 0,23 фоизга тенг бўлган. Таъкидлаш керакки, мустаҳкамланиш ва қадрсизланишнинг тебранувчанлиги ўртасидаги ижобий фарқ ҳеч қачон бунчалик йирик бўлмаган.








