Афғонистондаги инқироз чуқурлашмоқда, хавфсизлик ҳодисалари 57 фоизга ошди – БМТ
2026 йилда мамлакатда 21,9 миллион киши гуманитар ёрдамга муҳтож бўлиши прогноз қилинмоқда.
Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Афғонистондаги хавфсизлик ва гуманитар вазият сезиларли даражада ёмонлашаётганини маълум қилди. Ташкилотнинг навбатдаги ҳисоботида қайд этилишича, жорий йилнинг феврал-апрел ойларида мамлакат бўйлаб 3 687 та хавфсизлик ҳодисаси қайд этилган бўлиб, бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 57,7 фоизга кўпдир.
Вазиятнинг кескинлашишига Афғонистон ва Покистон ўртасидаги чегара ҳудудларида юзага келган ҳарбий тўқнашувлар ҳам сабаб бўлган. БМТ маълумотларига кўра, 26 январдан 31 мартгача давом этган можаро оқибатида 764 нафар тинч аҳоли жабрланган, улардан 372 нафари ҳалок бўлган. Энг йирик талафот 16-март куни содир бўлиб, Покистоннинг ҳаво ҳужуми натижасида Кобулдаги реабилитация марказида камида 269 киши ҳалок бўлган.
Чегаралараро артиллерия зарбалари ва дрон ҳужумлари туфайли қарийб 94 минг киши ўз яшаш жойларини тарк этишга мажбур бўлган. Мажбурий кўчирилганларнинг асосий қисмини аёллар ва болалар ташкил этмоқда.
Ҳисоботда иқтисодий вазият ҳам оғирлашаётгани қайд этилган. Афғонистон-Покистон чегарасидаги логистика муаммолари савдо ҳажмининг кескин камайишига олиб келган. Натижада инфляция даражаси ошиб, озиқ-овқат маҳсулотлари нархлари сезиларли қимматлашган.
БМТ маълумотларига кўра, 2026 йилнинг биринчи чорагида мамлакатга йўналтирилган гуманитар маблағлар ҳажми ҳам сезиларли қисқарган. Хусусан, ўтган йилнинг шу даврида 200 миллион долларни ташкил этган ёрдам оқими жорий йилда 80 миллион долларгача камайган.
Ташкилот ҳисоботида инсон ҳуқуқлари билан боғлиқ муаммолар ҳам алоҳида тилга олиниб, аёллар ҳуқуқларининг чекланиши, собиқ хавфсизлик ходимларига нисбатан таъқиблар ва ноқонуний ҳибс ҳолатлари қайд этилгани билдирилган.
БМТ ҳисоб-китобларига кўра, 2026 йилда Афғонистонда 21,9 миллион киши, яъни мамлакат аҳолисининг қарийб ярми гуманитар ёрдамга муҳтож бўлади. Шу билан бирга, халқаро гуманитар ёрдам режасининг атиги 14 фоизи молиялаштирилган.
Ташкилот халқаро ҳамжамиятни Афғонистон билан мулоқотни давом эттиришга ва инсон ҳуқуқлари соҳасидаги мажбуриятлар бажарилиши шарти билан мамлакатнинг босқичма-босқич халқаро интеграциясини қўллаб-қувватлашга чақирди.
