“Диний экстремизм” атамаси “экстремизм” тушунчасига алмаштирилади
Ўзбекистонда экстремистик ташкилотларда иштирок этиш, уларни тузиш ва раҳбарлик қилиш учун жавобгарлик табақалаштирилади.
Олий Мажлис Сенатининг ўн саккизинчи ялпи мажлисида экстремизмга қарши курашиш соҳасидаги қонунчиликни такомиллаштиришга қаратилган қонун муҳокама қилиниб, сенаторлар томонидан маъқулланди.
Янги қонун билан Жиноят кодекси, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс ҳамда бошқа қатор қонун ҳужжатларига муҳим ўзгартириш ва қўшимчалар киритилмоқда.
Биринчи марта содир этилган айрим қилмишлар учун маъмурий жавобгарлик белгиланади
Янги тартибга кўра, экстремизм, сепаратизм ёки ақидапарастлик ғоялари билан йўғрилган материалларни тайёрлаш, уларни тарқатиш мақсадида сақлаш, шунингдек, экстремистик ва террорчилик ташкилотларининг атрибутлари ёки рамзий белгиларини тарқатиш ёхуд намойиш этиш мақсадида тайёрлаш ва сақлаш биринчи марта содир этилганда маъмурий жавобгарликка сабаб бўлади.
Бундай қилмиш жиноий жазо қўлланилганидан кейин такроран содир этилган тақдирдагина жиноий жавобгарликка олиб келади.
Сенат муҳокамасида қайд этилганидек, ушбу ёндашув адашган фуқароларнинг ҳуқуқларини таъминлаш, уларни тўғри йўлга қайтариш ва қайта ижтимоийлаштиришга хизмат қилади.
Шунингдек, жамоат хавфсизлиги ва тартибига таҳдид солувчи материалларни сақлаш ёки тарқатишда иштирок этган шахс тегишли органларга ўз вақтида хабар бериб, оғир оқибатларнинг олдини олишга фаол кўмаклашса, жиноятнинг бошқа таркиби мавжуд бўлмаган тақдирда, жиноий жавобгарликдан озод этилиши белгиланмоқда.
Экстремистик ташкилотлар бўйича жавобгарлик табақалаштирилади
Қонун билан экстремистик, сепаратистик, фундаменталистик ёки бошқа тақиқланган ташкилотларни тузиш, уларга раҳбарлик қилиш ва уларда иштирок этиш учун жавобгарлик чоралари қайта кўриб чиқилмоқда.
Амалдаги тартибда ушбу қилмишлар учун бир хил — 15 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси назарда тутилган. Янги тартибда эса ташкилотда иштирок этиш учун енгилроқ, уни тузиш ёки унга раҳбарлик қилиш учун эса оғирроқ жавобгарлик белгиланиши кўзда тутилмоқда.
“Диний экстремизм” атамаси ўрнига «экстремизм» тушунчаси қўлланади
Қонундаги муҳим янгиликлардан бири — “диний экстремизм” атамасининг «экстремизм» тушунчасига алмаштирилишидир.
Сенат мажлисида таъкидланганидек, бу ёндашув экстремизмни муайян дин билан боғлаш амалиётига чек қўйиш ҳамда қонунчиликда ягона ҳуқуқий ёндашувни таъминлашга қаратилган.
Шунингдек, «экстремизм» тушунчасининг ҳуқуқий чегаралари ҳам аниқлаштирилмоқда. Эндиликда унга саккизта аниқ хатти-ҳаракат асосида таъриф берилиши, бу эса мазкур тушунчани ҳуқуқни қўллаш амалиётида субъектив ёки кенгайтирилган тарзда талқин қилишнинг олдини олиши қайд этилди.
Профилактика ва хабар берган шахсларни ҳимоя қилиш механизмлари кучайтирилади
Қонун билан экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш бўйича махсус давлат дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш тартиби белгиланмоқда. Бундай дастурларни Ўзбекистон Республикаси Президенти тасдиқлаши кўзда тутилган.
