Дунёда ўртача умр кўриш давомийлиги 73,3 ёшга етди — ЖССТ
Деменция, депрессив бузилишлар ва бошқа юқумли бўлмаган касалликлар билан боғлиқ кўрсаткичлар ошган.
Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти дунё саломатлигининг асосий кўрсаткичларига бағишланган янги ҳисоботини эълон қилди.
Ҳисоботда 2000–2023 йиллар оралиғида дунё аҳолисининг умр кўриш давомийлиги, ўлим сабаблари ҳамда турли касалликлар билан боғлиқ ўзгаришлар таҳлил қилинган.
ЖССТ маълумотларига кўра, СОVID-19 пандемиясидан кейин дунёда ўртача умр кўриш давомийлиги яна пандемиягача бўлган кўрсаткичга яқинлашган. 2023 йилда ушбу кўрсаткич 73,3 ёшни ташкил этган.
Бироқ ўлим сабабларининг таркибида юқумли бўлмаган касалликлар улуши ортиб бормоқда. Хусусан, 2000 йилда барча ўлимларнинг 58 фоизи юқумли бўлмаган касалликларга тўғри келган бўлса, 2023 йилга келиб бу кўрсаткич 74 фоизга етган.
Шу билан бирга, соғлом умр кўриш давомийлиги 62,8 ёшни ташкил этган. Бу 2019 йилга нисбатан бироз пасайишдир.
Ҳисоботда Альтсгеймер касаллиги ва бошқа деменциялар билан боғлиқ ўлимлар 2000–2023 йилларда уч баробарга ошгани ҳам қайд этилган. 2023 йилда деменция дунё бўйича ўлим сабабларининг 5-ўрнига кўтарилган.
Бундан ташқари, 2019–2023 йилларда депрессив бузилишлар билан боғлиқ касалликлар 20 фоизга ошган.
ЖССТ ушбу тенденциялар юқумли бўлмаган касалликларнинг олдини олиш, уларни эрта аниқлаш, руҳий саломатликни муҳофаза қилиш ва аҳолининг соғлом умр кўриш давомийлигини оширишга қаратилган чораларни кучайтириш зарурлигини кўрсатишини таъкидлаган.
Эслатиб ўтамиз, 2025 йил якунларига кўра, Ўзбекистонда аҳолининг ўртача умр кўриш давомийлиги 75,4 ёшни ташкил этган. «Ўзбекистон — 2030» стратегиясида ушбу кўрсаткични 78 ёшга етказиш мақсад қилинган.
