Марказий Осиё Ўзбекистон ташқи сиёсатининг асосий йўналиши бўлиб қолади – ташқи ишлар вазири ўринбосари

 

Бугун, 23 Халқаро Медиа-холлда "Марказий Осиёда яхши қўшничилик муносабатларини ўрнатиш, Ўзбекистоннинг прагматик ташқи сиёсати" мавзусида учрашув бўлиб ўтди. Унда ташқи ишлар вазири ўринбосари Фурқат Сиддиқов ва Ўзбекистон Республикаси Марказий Осиё Халқаро институти директори ўринбосари Бахтиёр Мустафоев иштирок этди.

 

Эришилган ютуқлар

 

Фурқат Сиддиқов сўнгги беш йилда Марказий Осиё давлатлари ўртасидаги муносабатлар том маънода янги босқичга кўтарилганини қайд этди. Яхши қўшничилик, кенг қамровли ҳамкорлик натижасида қўшни давлатлар билан алоқалар кенгайди. Бахтиёр Мустафоев ҳам ўз навбатида Марказий Осиё билан алоқаларнинг ривожланиши Ўзбекистон ички сиёсатининг узвий давоми эканини маълум қилди.

 

Бунинг мисолини ташқи савдо айланмасида ҳам кўриш мумкин. Хусусан, 2020 йилда минтақа давлатлари билан товар айирбошлаш 2 баробарга ортди. “2016 йилда Марказий Осиё минтақаси ЯИМ 250 миллиард долларни ташкил этса, 2020 йилда бу 300 миллиард доллардан ошди. 2020 йилда минтақага киритилган инвестициялар ҳажми 2016 йилга нисбатан 40 фоизга кўпайди”, – деб қайд этди Бахтиёр Мустафоев.

 

Қайси йўналишларни ривожлантириш муҳим?

 

Сиддиқов истиқболдаги асосий йўналишларни маълум қилди.

 

Биринчидан, Марказий Осиё мамлакатлари иқтисодий ҳамкорлигининг асосий йўналишлари акс этган иқтисодий модель ишлаб чиқиш зарур. Бундан ташқари чегараолди ҳудудлар ўртасида савдо алоқаларини кенгайтириш, эркин савдо зоналарини яратиш, саноат кооперацияларини кенгайтириш кераклиги таъкидланди.

 

Иккинчидан, минтақа давлатлари ўртасида транспорт-логистика алоқаларини ривожлантириш муҳим. Бунда Ўзбекистон уч йўналишга эътибор бериши маълум қилинди.

 

• Биринчиси, Каспий йўналиши;
• Иккинчиси, Хитой-Қирғизистон-Ўзбекистон автомобиль йўли қурилишини якунлаш;
• Учинчиси, Мозори-Шариф-Кобул-Пешовар темирйўли лойиҳаси.

 

Учинчидан, халқ дипломатиясини ривожлантириш. Бунинг асосий сабаби – минтақа давлатлари аҳолиси сони ошиб бормоқда. Уларнинг аксариятини ёшлар ташкил этади. Халқ дипломатияси Маркази Осиё халқлари ўртасидаги алоқаларни янада яхшилашга хизмат илади.

 

Тўртинчидан, минтақанинг улкан қишлоқ хўжалик салоҳияти қишлоқ хўжалигидаги ҳамкорликни кенгайтиришни тақозо этмоқда. Шунинг учун қишлоқ хўжалик вазирлари учрашувларини доимий равишда ташкил этиш мақсадга мувофиқ.

 

Бешинчидан, пандемия давомийлиги яна бир бор соғлиқни сақлаш тизимидаги ҳамкорликни мустаҳкамлаш муҳимлигини намоён қилди. Энг аввало эмлаш сертификатларини тан олиш зарурлиги таъкидланди.

 

Олтинчидан, глобал иқлим ўзгариши бу йўналишда ҳам биргаликда ҳаракат қилишни тақозо этмоқда. Шу мақсадда минтақа мамлакатлари ўртасида “яшил энергетика”, сув ресурслари ва Орол муаммоси бўйича ягона стратегияни ишлаб чиқиш ҳар қачонгидан-да муҳим.

Афғонистон масаласи

 

“Афғонистон — Марказий Осиёнинг ажралмас қисми”, – деб  таъкидлади Фурқат Сиддиқов. Ташқи ишлар вазири ўринбосарининг фикрича, ҳозирда Афғонистонга зарур гуманитар ёрдамни тақдим этиш муҳим. Айниқса, яқинлашиб келаётган қиш мавсумида бу нақадар долзарблиги айтилди.

 

Шу билан бирга 7 октябрь куни Абдулазиз Комиловнинг Кобулга ташрифи,  .....октябрь куни Термизда Афғонистон вақтинчалик ҳукумати делегацияси билан музокаралар ишчи алоқаларнинг кенгайишига сабаб бўлгани таъкидланди.

 

“Ўзбекистон Афғонистонни Жанубий Осиё йўлидаги тўсиқ эмас, балки боғловчи кўприк сифатида кўради. Мамлакатда тинчлик ўрнатилишидан фақат минтақа давлатлари эмас, бутун дунё манфаатдор”, – деб қўшимча қилди Сиддиқов.

Бундан аввал Термизда “Толибон” билан музокаралар ўтказилгани ҳамда Абдулазиз Комилов Афғонистон ташқи ишлар вазири билан учрашгани хабар қилинганди.

 

Жаҳонгир Қўзиев