Tepasida “qora bulut” aylanayotgan IT gigantlari
AQSH hukumati Googleʼdan norozi, Appleʼning esa aksiyalari pasaymoqda.
Appleʼning kuzgi taqdimoti haqidagi eʼloni kutilgan effektni bermadi. Chunki kompaniya aksiyalari hamon pasayishda davom etmoqda.
Apple kompaniyasi qurilmalarning yangi modellarini taqdim etdi. Biroq anʼanaviy kuz taqdimotidan so‘ng aksiyalar 1,7 foizga tushib ketdi, chunki yangi mahsulotlar isteʼmolchilarning kutilgan talabiga javob bermadi. Qurilmalarning tashqi ko‘rinishida o‘zgarish bo‘lmasada, ishlab chiquvchilarning fikricha, texnik qismlar yaxshilangan. Eʼtiborga molik yangilanishlar qatorida Yevropadagi tartibga soluvchilar tomonidan talab qilingan USB Type-C portining qo‘shilishi ham bor. O‘tgan yili Bryussel uyali telefon ishlab chiqaruvchilariga chiqindilarni kamaytirish uchun umumiy zaryadlovchiga o‘tishni buyurdi.
Xitoy ham Amerikaning IT giganti Apple taqdirini murakkablashtirmoqda. Xitoy rasmiylari iPhoneʼlardan ish maqsadlarida foydalanishga qo‘yilgan taqiqni kengaytirish niyatida. Bu davlat kompaniyalari va hukumat tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan idoralar xodimlariga tegishli. Ilgari cheklovlar faqat markaziy hukumat amaldorlariga tegishli edi. Shu bilan birga, Xitoy Amerika korporatsiyasining smartfonlari uchun eng yirik bozor hisoblanadi. Mahsulotni taqiqlash 1,4 milliarddan ortiq aholiga ega bo‘lgan mamlakatda yashovchilarning katta qismiga taʼsir qilishi mumkin.
“Xitoy hukumati kiberxavfsizlikka katta ahamiyat beradi, mahalliy va xorijiy kompaniyalarga teng munosabatda bo‘ladi. Umid qilamizki, Xitoydagi barcha uyali aloqa kompaniyalari, shuningdek, xorijiy kompaniyalar maʼlumotlar xavfsizligini taʼminlash uchun shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish to‘g‘risidagi qonunga qatʼiy rioya qiladilar”, — deydi Xitoy Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi.
AQSH hukumati Google kompaniyasini raqobatchilarni blokirovka qilish uchun qidiruv tizimlari bozoridagi hukmronligini suiisteʼmol qilganlikda aybladi. Daʼvoga ko‘ra, kompaniya o‘z qidiruv tizimini standart qidiruv tizimi sifatida o‘rnatish uchun mobil telefon ishlab chiqaruvchilar va veb-brauzerlarga milliardlab dollar to‘lagan. Aytilishicha, Google AQSHda juda qattiq bo‘lgan monopoliyaga qarshi qonunlarni buzgan.
Daʼvogarlarning so‘zlariga ko‘ra, kompaniya qidiruv bozorining 90 foizini nazorat qiladi. Agar odamlar Google o‘zlarining standart qidiruv tizimida bo‘lishini istamasalar, ular sozlamalarni osongina o‘zgartirishi mumkin, lekin buni juda kam odam qiladi. Texnologiya kompaniyalari Yevropa Ittifoqida o‘z manfaatlarini raqamli lobbilashtirish uchun yiliga 113 million yevro sarflaydi. Bu ikki yil oldingiga nisbatan 16,5 foizga ko‘pdir. Bunday maʼlumotlar Yevropa nodavlat tashkilotlari tomonidan taqdim etilgan. Barcha lobbichilik xarajatlarining uchdan bir qismi 10 ta raqamli korporatsiyaga tushadi. Eng yiriklari orasida Meta, Apple va Google bor. Mutaxassislarning fikricha, bu Yevropa Ittifoqi siyosatchilari uchun signal bo‘lishi kerak. Chunki raqamli taraqqiyot IT gigantlarining imkoniyatlarini cheklashi mumkin bo‘lgan qonunlarga qarshi kurash bilan bog‘liq.
