26–27-yanvar kunlari Portugaliyaning Lissabon shahrida inson huquqlari sohasidagi xalqaro standartlarni joriy etishga qaratilgan davlat tuzilmalarini birlashtiruvchi “Amalga oshirish, hisobot berish va keyingi harakatlar boʻyicha milliy mexanizmlar xalqaro tarmogʻi”ning uchinchi xalqaro seminari oʻtkazilmoqda. Uni Birlashgan Millatlar Tashkilotining Inson huquqlari boʻyicha Oliy komissari boshqarmasi koʻmagida Portugaliya Milliy inson huquqlari qoʻmitasi tashkil etdi.
Seminar dunyoning turli mintaqalaridan inson huquqlari boʻyicha milliy mexanizmlar, xalqaro tashkilotlar, BMT tizimi organlari, inson huquqlari boʻyicha milliy institutlar, fuqarolik jamiyati faollari va ilmiy doiralar vakillarini bir joyga toʻpladi.
Tadbir dasturi asosida Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi direktori Akmal Saidov maʼruza qildi. Maʼruzada Yangi Oʻzbekistonning bu boradagi tajribasi idoralararo muvofiqlashtirish, inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha xalqaro mexanizmlar tavsiyalarini monitoring qilishni raqamlashtirish, parlament nazorati va keyingi harakatlar jarayonlarida fuqarolik jamiyati ishtirokini taʼminlash sohasidagi ilgʻor amaliyot namunasi sifatida taqdim etildi.
Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida inson huquqlari boʻyicha milliy institutlar inson huquq va erkinliklarini himoya qilishning mavjud shakl va vositalarini toʻldirishi, fuqarolik jamiyatini rivojlantirishga va inson huquqlari madaniyatini mustahkamlashga koʻmaklashishi haqidagi 56-moddaning mustahkamlangani ushbu tizimni institutsional jihatdan mustahkamlashda muhim qadam boʻldi. Shuningdek, Konstitutsiyada davlatning inson huquqlari boʻyicha milliy institutlarni tashkil etish va ularning samarali faoliyat yuritishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish majburiyati toʻgʻridan-toʻgʻri belgilab qoʻyildi.
Oʻzbekiston oʻz milliy tajribasini taqdim etish uchun Lissabon anjumaniga taklif etilgan Markaziy Osiyoning yagona davlati hisoblanadi. Milliy tajriba deganda, jumladan, mamlakat tomonidan amalga oshirish, hisobot berish va keyingi harakatlarning milliy mexanizmlarini institutsional mustahkamlash, shuningdek, inson huquqlari boʻyicha xalqaro majburiyatlarni amalda bajarish sohasida erishilgan taraqqiyotning xalqaro eʼtirofi aks etgan ibratli amaliyot haqida soʻz bormoqda.
Yalpi majlislar va mavzuli shoʻba yigʻilishlari doirasida BMT shartnomaviy organlari va Universal davriy sharh tavsiyalarining amaliy ijrosini taʼminlashda “Amalga oshirish, hisobot berish va keyingi harakatlar boʻyicha milliy mexanizmlarning xalqaro tarmogʻi” qanday ahamiyat kasb etishi xususida atroflicha fikr yuritilmoqda. Seminar ishtirokchilari bu boradagi tavsiyalarni kuzatib borishning raqamli vositalaridan foydalanish, mintaqaviy va mintaqalararo tarmoqlarni rivojlantirish, shuningdek, bunda parlamentlar, inson huquqlari boʻyicha milliy institutlar va fuqarolik jamiyatini jalb qilish mexanizmlarini batafsil muhokama qilmoqdalar.
Seminar mavzusi doirasida ayni sohadagi xalqaro muloqotni chuqurlashtirish istiqbollariga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Tadbirning yakuniy xulosalari Asunsyon deklaratsiyasi va Marokash boshqaruv asoslari negizida ishlab chiqilgan “Amalga oshirish, hisobot berish va keyingi harakatlar boʻyicha milliy mexanizmlarning xalqaro tarmogʻi”ning 2026–2031-yillarga moʻljallangan harakatlar rejasini rasmiy qabul qilishga xizmat qiladi.
Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazining matbuot xizmati