Фуқаролар қандай солиқлар тўлайди? Ўзбекистон Республикасида солиқ ва йиғимлар тизими

 

1) қўшилган қиймат солиғи;

2) акциз солиғи;

3) фойда солиғи;

4) жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи;

5) ер қаъридан фойдаланганлик учун солиқ;

6) сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқ;

7) мол-мулк солиғи;

8) ер солиғи;

9) ижтимоий солиқ(электр энергияси, газ ва яна шу турдаги солиқлар).

 

Солиқ деганда Республика давлат бюджетига ёки давлат мақсадли жамғармасига тўланадиган мажбурий беғараз тўлов тушунилади.

 

Йиғим эса бюджет тизимига ёки бошқа қонунчилик ҳужжатларида белгиланган мажбурий тўлов тушунилади.

 

Йиғим ундириш тартиби ваколатли орган ёки мансабдор шахс томонидан бажарилади ва бунда ташкилотнинг юридик аҳамиятга эга ҳаракатларни ҳисобга олинади. Шунингдек, ташкилотга оид ҳужжатларни бериш жараёнида ҳам йиғим олиниши мумкин.

 

Эслатма. Суд тартибида юклатилган жарималар ва бошқа тўловлар, бундан ташқари, мол-мулкни мусодара қилиш ҳамда бошқача тарзда олиб қўйиш каби қонунда белгиланган тартибдаги ундирувлар ҳам фуқаро зиммасига юклатилган солиқ ёки йиғимлар таркибига кирмайди.

 

Автотранспорт йиғими ҳамда алкоголь маҳсулотларини реализация қилиш ҳуқуқи учун йиғимни ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодекси билан тартибга солинади.

 

Эслатма. Давлат божини ҳисоблаб чиқариш ва ундириш тартиби давлат божи тўғрисидаги қонунчиликда белгиланади.

 

Шу билан бирга, Солиқ тўловчиларнинг айрим тоифалари учун махсус солиқ режимлари ҳам мавжуд.

 

Эслатма. Махсус иқтисодий зоналар иштирокчиларига ва айрим тоифадаги солиқ тўловчиларга солиқ солишнинг алоҳида тартиби амал қилади. Бунда тўлов қонунчиликда ёки инвестиция битимларида назарда тутилган инвестицияларни амалга ошириш ҳамда бошқа шартларни бажариш билан боғлиқ ҳолда бўлади. Мазкур солиқ тартиби муайян муддат учун белгиланади.

 

Эслатма. Махсус солиқ режимлари айрим солиқларни тўлашдан озод этишни, пасайтирилган солиқ ставкаларини ва бошқа солиқ имтиёзларини қўллашни назарда тутиши мумкин. Яъни, махсус солиқлар тўлаётган шахсга баъзи бир солиқ турларини тўламаслик ёки тўловларни вақтинча кечиктириши имконияти берилади.

 

Аввалроқ 2022-йилда электр энергияси ва табиий газ нархи ошиши кутилаётгани ҳамда солиқ тўлашдан бўйин товлаган шахс жавобгарликка тортилиши ҳақида хабар берилганди.

 

Оламгир Абдиев